مسجد و تبلیغ

در آستانه ماه رمضان هستیم. خدمت طلاب مدرسه مجتهدی درباره مسجد می‌خواهیم صحت کنیم، کجا مسجد بسازیم؟ زمین‌های مقدس را برای مسجد انتخاب کنیم. یکی از سوره‌های قرآن سوره کهف است که چند جوان می‌خواستند پاک بمانند و در شهر مشرک نشوند اینها رفتند غار و خداوند سیصد و نه سال خواب را بر اینها مسلط کرد و بعد بیدار شدند وقتی می‌خواستند ساختمان بسازند گفتند «لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِمْ مَسْجِدًا» (کهف/21) جایی که مردان خدا مقاومت کرده‌اند اینجا را مسجد کنید ولذا داریم جاهایی که خون مظلوم ریخته می‌شود آنجا مسجد می‌شود مکانهای خوش نام مسجد بشود چرا می‌گویند مرجع تقلید باید حلال زاده باشد چون اگر بد نام باشد این. . . به پیغمبر می‌گفتند «قَدْ کُنتَ فِینَا مَرْجُوًّا» (هود/62) تو خوشنام بودی، در انتخاب عزل و نصب امام علی(ع) به مالک اشتر می‌گوید برای مسئولیت‌های مملکتی افراد اصالت دار و خوشنام را انتخاب کن.

خاطرات بد نباید توی مسجد باشد روایت داریم اگر کسی خلافکار بود توی مسجد شلاقش نزنید «لَا تُقَامُ الْحُدُودُ فِی الْمَسَاجِدِ» (مستدرک‌الوسائل، ج 3، ص382) توی مسجد حد جاری نشود برای اینکه این آقایی که در مسجد کتک خورده است خاطره بدی از مسجد دارد همه دوستان و فامیل هایش خاطره بدی دارند. گاهی ممکن است زیر شلاق ادرار کند. مسجد نجس بشود.

در قدیم توی مسجد تابوت می‌گذاشتند که بچه‌ها می‌ترسیدند الان هم رسم بدی است که همه گریه‌ها را می‌برند توی مسجد هیچ کس از مسجد خاطره شادی ندارد گریه دانی است. مسجد باید جای دلنشینی باشد وقتی توی آن می‌رود لذت ببرد. عقد توی مسجد باشد. عقد حضرت زهرا(علیها السلام) در مسجد بود. دانشگاه وقتی می‌خواهد کارنامه تخصص بدهد بیاید و توی مسجد این کار را بکند تا مسجد با خاطرات خوش گره بخورد.

امام صادق(ع) فرمود: «مَا یَمْنَعُ أَحَدَکُمْ إِذَا دَخَلَ عَلَیْهِ غَمٌّ مِنْ غُمُومِ الدُّنْیَا أَنْ یَتَوَضَّأَ ثُمَّ یَدْخُلَ الْمَسْجِدَ فَیَرْکَعَ رَکْعَتَیْنِ یَدْعُو اللَّهَ فِیهِمَا أَ مَا سَمِعْتَ اللَّهَ یَقُولُ وَ اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاهِ» (وسائل‌الشیعه، ج8، ص 138) اگر دلتان گرفته است وضو بگیرید و بروید توی مسجد دو رکعت نماز بخوانید آیت الله اراکی در خاطراتش آورده است که اگر مسئله‌ای را نمی‌فهمیدم می‌رفتم سر قبر میرزای قمی و یک سوره می‌خواندم و همانجا می‌فهمیدم.

مسجد باید جوری باشد که اگر کفار می‌آیند توی آن بترسند. قرآن می‌فرماید جوری باشد که آدمهای نا اهل وحشت کنند بیایند توی آن یعنی حزب اللهی لذت ببرند و غیر حزب اللهی‌ها وحشت داشته باشند. امام حسین(ع) که شهید شد به افتخار امام حسین(ع) چهار تا مسجد ساختند. گاهی مسجد ضد انقلابی هم می‌شود. ماه رمضان ما توی مساجد مشتری نو داریم مشتری نو را باید تحویل گرفت. دو نفر وارد مسجد شدند. آدم خوب احساس غرور کرد آدم فاسق هم احساس شرمندگی کرد. هی خودش را ملامت کرد وقتی می‌خواستند بروند بیرون یکی بخاطر ملامت پذیرفته شد و اولی بخاطر غرور پذیرفته نشد حدیث داریم هر کس خودش را بهتر از دیگران بداند مستکبر است بعضی‌ها به تازه واردها نیش می‌زنند این هم احساس می‌کند که از خدا جدا شده است و حالا می‌خواهد آشتی کند.

اگر حجاب کامل باشد زنها بروند توی مسجد اشکالی ندارد. زنها آمدند پیش حضرت و گفتند چرا وقتی مسجد می‌سازید ما محروم هستیم ما هم می‌خواهیم سهیم باشیم. حضرت فرمود من یک روز به مردها می‌گویم که نیایند آنوقت شما بیائید که جداسازی باشد و محرومیت هم نباشد. الان در بعضی دانشگاههای ما این کار شده است که دختر و پسر از هم جدا شده‌اند و حق هم همین است دبستان که شهوت ندارند دختر و پسر از هم جدا هستند. وقتی می‌آیند دانشگاه و شهوتشان تند می‌شود قاطی هم می‌شوند اینها را می‌شود از هم جدا کرد ما کاری به نام نمی‌شود در مکتب نداریم «یُرِیدُ اللَّهُ بِکُمْ الْیُسْرَ وَلَا یُرِیدُ بِکُمْ الْعُسْرَ» (بقره/185) دین آسان است.

یکی از علمای اصفهان رفت سبزی فروشی که سبزی بخرد گفت آقا یک ریال سبزی بده. گفت: نمی‌شود. گفت: دو ریال بده او هم داد بعد گفت: ببخشید اینرا نصف کنید. او هم نصف کرد. گفت: خوب این یک ریال آن هم یک ریال چرا نمی‌شود؟ پس می‌شود.

«یَا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ» (اعراف/31) زن که توی خانه می‌رود سر نماز حدیث داریم آنچه طلا دارد به خودش آویزان کند و عطر بزند اول اینکه احترام به عبادت است دوم اعتبار به امت است احترام به وقت. . . منتهی حالا زینت چیه «الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِینَهُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا» (کهف/46) خیلی از مشکلات ما توی مسجد باید حل شود وگرنه باید کمیته امداد و بنیاد پانزده خرداد باید بیاید مشکلات را حل کند.

هدف اصلی مسجد رشد و تربیت است نه ماه از سال مثل هم است. اما رمضان و شعبان و رجب با بقیه فرق می‌کند. سحر شب قدر هم توی این سه ماه از همه مهم‌تر است آنوقت سحر می‌گوئیم پول بدهید که زیلوهای مسجد را موکت کنیم از بهترین وقت. . . غافل می‌شویم. امام فرمود: یکوقت می‌آید که مسجد‌ها خیلی سوپر دولوکس است اما هدایت و رشد توی آن نیست. باید خدا بدهد اگر خدا بدهد به یک درخت کج کنار باغ هم میوه می‌دهد اگر هم ندهد به یک درخت کنار خیابان میوه نمی‌دهد. در نهج البلاغه داریم «مَسَاجِدُهُمْ یَوْمَئِذٍ عَامِرَهٌ مِنَ الْبِنَاءِ خَرَابٌ مِنَ الْهُدَى سُکَّانُهَا وَ عُمَّارُهَا» (نهج‌البلاغه،ج19،ص299) بد مردمی هستند مردمانی که مسجدهایشان شیک است ولی آدمهایشان کم هستند از هدف اصلی غافل نشویم. «مساجدهم مزخرفه» (روضه الواعظین،ج2،ص338) مسجدهایشان با زخرف طلاکاری است می‌گویند حرفهایش مزخرف است یعنی توی آن خوب نیست روی آنرا طلاکاری کرده است «ابدانهم نقیه»(روضه الواعظین،ج2،ص338) خودشان هم اتو کشیده «و قلوبهم انتن من الجیفه»(روضه الواعظین،ج2،ص338) اما در قلب‌شان کینه‌های هفتاد ساله هشتاد ساله، کسانی که مسجد نمی‌آیند بایکوت بشوند چون آنکه به امت عنایت نمی‌کند تو هم به او دختر نده به خواستگاریش نرو تو هم او را از گردونه خارج کن.

هیئت امنا باید کی باشند؟ دزد را می‌گویند ظالم اما کسی که در مسجد را ببندد می‌گویند أظلم «وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ» (بقره/114) خادم‌های ما در مسجد را می‌گیرند خادم‌های ما پنج صفت دارند بیسواد و پیر و بد اخلاق و سیگاری بعضی هایشان هم خیلی خوب هستند هیئت امنا گاهی یک مشت پیرمرد نسل منقرض و این نسل منقرض چون پولدارند شده‌اند هیئت امنا «وَ شاوِرْهُمْ» (آل عمران/159) هم شامل بچه‌ها و جوانها هم می‌شود مشورت انحصاری نیست اما تصمیم انحصاری است در هیئت امنا باید یک نفر نسل نو باشد.

گاهی وقتها آخوندها خودباخته می‌شوند برای اینکه جوانها را جذب کنند میز پینگ پنگ را می‌آورند دو وجبی محراب. چند تا از مسجدها پینگ‌پنگ آوردند جوانها آمدند بازی کردند و رفتند. مسجد مسجد است ما ناز جوانها را نمی‌کشیم قرآن خیلی «وعبدوا» دارد بعد هم می‌گوید اگر رفتی به درک! بله ورزش خوب است اما توی محراب دیگر. . . در اندونزی بودم تمام مساجدشان را کنار پارک می‌سازند اگر کسی زودتر آمد مسجد خواست قدم بزند خواست بازی کند قداست‌ها را نشکنیم.

اول خادم مسجد حضرت ابراهیم بوده است. دومین خادم حضرت مریم است. خانمی خادم مسجد بود از دنیا رفت پیغمبر حال او را پرسید گفتند: از دنیا رفته است. فرمود: چرا به من نگفتید؟ گفتند: آقا یک شخص عادی بود. شخصیت که نبود. بعد حضرت ناراحت شد و عده‌ای را برد سر قبرش و برایش قرآن خواندند. جارو کردن مسجد خیلی ثواب دارد.

بهترین جاها مسجد است و سخت‌ترین جاها بازار است که خیلی مشکل است. هر کس از مسجد خانه‌اش دور‌تر است ثوابش بیشتر است و در مسجد باید خط رهبری تأیید بشود. حضرت وقتی وارد مسجد می‌شدند می‌گفتند خدایا توفیق بده که توی این مسجد خط اهل بیت تقویت بشود. و به همین خاطر می‌گویند وقتی وارد مسجد می‌شوی بر اهل بیت محمد سلام کن.

ما مسجد را خوار کردیم. داریم که نماز به ما می‌گوید «ضَیَّعْتَنِی ضَیَّعَکَ اللَّهُ» (کافی،ج3،ص268) من را خوار کردی خدا خوارت کند. یک نفر توی مسجد بلند شد و گفت یک لنگه کفش گم شده است امام فرمود انشاءالله هیچوقت پیدا نشود مسجد جای جار زدن نیست مسجد جای زنده هاست جای گرفتن دوستان خوب است. متولی مسجد باید آدم شجاعی باشد آدم ترسو حق ندارد متولی باشد «إِنَّما یَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاهَ وَ آتَى الزَّکاهَ« (توبه/18) به خدا و قیامت ایمان داشته باشند بعد می‌گوید «ولم  یخش الا الله» (توبه/18) از کسی هم نترسند.

من درباره مرجعیت هم بعد از فوت آیت الله گلپایگانی چنین حرفی زدم. گفتم اگر بعضی‌ها مرجع تقلید بشوند قرآن سقوط می‌کند چون قرآن می‌گوید «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ» (انفال/60) دشمن خدا بترسد. اگر بعضی‌ها مرجع بشوند آمریکا جشن می‌گیرد بعضی‌ها اگر مرجع بشوند «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ» (فتح/29) توی آن نیست اگر بعضی‌ها مرجع بشوند »لِیَغیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ» نیست بلکه جشن می‌گیرند باید مرجعیت کسی باشد که غیر از معیارهای خودمان آیه‌های قرآن سقوط نکند.

جوانها تمرین کنند. امام هستند یا پیرو امام یعنی به دیگران خط و خطوط بدهد کسی که می‌خواهد در چهل سالگی بت‌ها را بشکند آثار بت شکنی در جوانی در او هست. آیت الله بهاء الدینی می‌گفت یکی از شخصیت‌های مملکتی زمان شاه حرف پرتی زد. امام هم چنان زد توی گوش او که عینک او چهار قطعه شد. بعد در دوازده بهمن گفت من توی دهان این دولت می‌زنم. کسی که در پیری می‌گوید من توی دهان می‌زنم باید در جوانی این رگ در او باشد. این طلبه‌هایی که در جوانی شل هستند بزرگ هم بشوند شل هستند آدم وارسته نه وارفته. ما در اسلام زور داریم ظلم نداریم. منتهی هر کس زور دارد ظلم می‌کند آنوقت هر کس هم زور دارد ما می‌گوئیم که ظالم است.

طلبه‌ها وقتی می‌خواهند سخنرانی کنند از رو بخوانند گاهی می‌خواهیم حفظ کنیم یادمان می‌رود. روخوانی را عادت کنیم اگر نمی‌توانید مردم را بخندانید بیش از بیست دقیقه مردم را نگه ندارید چون بیست دقیقه اول مردم دل می‌دهند بیست دقیقه دوم گوش می‌دهند بیست دقیقه سوم نه دل می‌دهند و نه گوش می‌دهند فقط نگاه می‌کنند بیست دقیقه چهارم خواب هستند. برای مردم خیلی وقت بگذارید اما عمومی بیست دقیقه بیشتر نباشد.

مردم مسئله بلد نیستند. مسئله بگویید احکامی بگوییم که مردم نیاز دارند. مردم سه تا شک بیشتر نمی‌کنند شک بین یک و دو، دو و سه، سه و چهار. شک دو و شش هیچ جنّی در تاریخ این شک را نکرده است. حمد و سوره‌تان را پیش یک نفر بخوانید شخصی قاری بود از مصر آمد خدمت آیت الله گلپایگانی این مرجع تقلید گفت شما قاری هستید من حمد و سوره‌ام را پیش شما بخوانم گفتند آقا زشت است گفت چه زشتی‌ای دارد؟ حمد و سوره‌تان را چک کنید. اگر می‌بینیم که جلسه همه رقم توی آن هست روان حرف بزنید «وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّکِرٍ» (قمر/17) می‌گوید من روان گفتم تا بفهمند ما یک جوری می‌گوئیم که نفهمند. روی منبر داد نزنید مردم دوست ما هستند من پشت تلویزیون حرف می‌زنم انگار دارم پشت کرسی با عمه‌ام حرف می‌زنم.

وقتی هم بلد نیست راحت بگو که بلد نیستم. از مردم توقع نداشته باشید هر چه طبیعی‌تر است بهتر است خدا خواسته باشد عزت بدهد می‌دهد. تبلیغ گاهی باید خصوصی باشد دیوانه‌های کاشان بعضی‌هایشان عاقل هستند. آمد توی مسجد یک فحش داد همه خندیدند. فحش دوم و سوم همه خندیدند. بعد آمد گفت حضرت آقا با تو بودم با تو بودم با تو بودم. او را گرفتند انداختند بیرون. من از این دیوانه فهمیدم که تبلیغ باید خصوصی باشد باید گفت به تو بودم به تو بودم سخنرانی عمومی سر جایش اما گاهی توی مسجد باید خصوصی صبحت کرد.

بعضی از این بچه‌های خوش استعداد را خصوصی دعوت کنید که بیاید و طلبه بشود. ما صد هزار تا آخوند می‌خواهیم چین یک میلیارد آدم دارد یک ایرانی نداریم که به زبان چینی حرف بزند ولی چین سیصد نفر تربیت کرده است که ایرانی حرف می‌زنند. آیه «لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ» (توبه/33) اسلام دنیا را خواهد گرفت و برای اینکه دنیا را بگیرد ما اسلام شناس می‌خواهیم و فعلاً ما خیلی کم داریم.