تفسیر سوره فرقان- آیات آخر

موضوع بحث: تفسیر سوره فرقان- آیات آخر
تاریخ پخش: 23/11/65

بسم اللّه الّرحمن الّرحیم

1- روز کمیته انقلاب اسلامی و وظایف سنگربانان
روز 23 بهمن، روز اول انقلاب، روزی است که کمیته تأسیس شد و در این هشت سال برادران عزیز کمیته زحمت‌ها کشیده‌اند. من امروز فکر کردم که این آیه‌ی قرآنی را که آرم کمیته است، یکی بخواند و یکی بنویسد و من ترجمه بکنم، منتها امروز بحث ما چیز دیگری است. قرآن می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا»‌ای مؤمنین! بیش‌تر آیه‌هایی که با «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا» است، در مدینه نازل شده است و بیش‌تر «یا أَیُّهَا النَّاسُ»‌ها در مکه نازل شده است. این آیه در مدینه است و بعد از آن که حکومت تشکیل شد.
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامینَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ»(نساء/135) البته در آیه‌ی 8 سوره‌ی مائده هم می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامینَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ»(مائده/8)
ای کسانی که ایمان آوردید برای خدا به پا خیزید و اگر شهادت می‌دهید عادلانه باشد. حرکت برای خدا و شهادت برای عدل است. «وَ لا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ» دشمنی‌هایی که از سابق دارید، شما را وادار نکند «عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا» مواظب باشید به عدالت برخورد کنید. «هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى» عدالت به تقوا نزدیک‌تر است. «وَ اتَّقُوا اللَّهَ» تقوا داشته باشید «إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ» خبره یعنی کسی که خوب می‌داند. یعنی خدا خوب می‌داند، خدا خبیر است یعنی ریز مسئله را هم می‌داند.
آن چه آرم کمیته است «کُونُوا قَوَّامینَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ»(مائده/8) اما این پسوند و پیشوند دارد. «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا» یعنی کسی می‌تواند برای خدا باشد که اهل ایمان باشد. بعد هم می‌گوید: اگر واقعاً می‌خواهی بدانی عادل هستی یا عادل نیستی، ببین که طبق خورده حساب تصفیه می‌کنی یا نه؟ اگر با خورده حساب تصفیه نکردی، نشانگر این است که عادل هستی. اگر دق دل خالی کردی، عادل نیستی. . . در این آیه شهادت برای خدا و قسط است. با تقوا باشید. فقر و غنا کاری با شما نداشته باشد. حب و بغض با شما کاری نداشته باشد.
کمیته با سپاه و ارتش فرق می‌کند. شهربانی و ژاندارمری و کمیته سر و کارشان با مردم است و سراغ کسی می‌رود که یک دهن کجی دارد. قاچاقچی، بی‌حجاب، گران فروش، محتکر، دزد، بالاخره شما سر و کارتان با فرد فرد آدم‌هایی است که یک ریگی در کفششان است. یعنی آدم‌های بنزینی هستند هم می‌شود کبریت به آن‌ها زد و هم می‌شود آب روی آن‌ها ریخت و اگر کبریت لب آن ببری، ضد انقلاب می‌شود. اما نه! اگر حرکت، حرکت خوبی باشد، هدایت می‌شود. حالا من در موضوعی که در نظر گرفته بودم وارد بحث شوم. بحث امروز ما آیات آخر سوره‌ی فرقان است.
2- خصوصیات عبادالرحمن
«وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً»(فرقان/63) حزب اللهی و بنده‌ی خوب کیست؟ بنده‌ی خدا کسی است که «الَّذینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً» وقتی بر روی زمین راه می‌رود، آرام راه می‌رود. در رانندگی معلوم می‌شود چه کسی حزب اللهی است. پس بنده‌ی خوب خدا کسی است که آرام راه برود. هم حرکت آرام باشد. بعد می‌گوید: «وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً» بنده‌ی خوب خدا با افراد، خوب برخورد می‌کند. مجرم، جاهل، بددهن، هرزه، به این آدم‌ها فقط یک سلام می‌کند و رد می‌شود. دقت‌های بی خود نمی‌کند. از نظر اسلام ما مأمور نیستیم. اگر یک زن و شوهری می‌روند تا یقین نکرده‌ایم که این‌ها فاسد هستند تحقیق لازم نیست. بله منکر دیدیم با قدرت نهی از منکر می‌کنیم. شما برادران کمیته باید به گونه‌ای باشید که شهدا خوشحال شوند. بحمدالله روز به روز نظام ما و اخلاق ما بهتر می‌شود. «وَ الَّذینَ یَبیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِیاماً»(فرقان/64) بنده‌ی خوب خدا کسی است که اهل نیایش شبانه باشد. «وَ الَّذینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها کانَ غَراماً»(فرقان/65) بنده‌ی خدا کسی است که یاد عذاب قیامت باشد. «وَ الَّذینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَ لَمْ یَقْتُرُوا وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً»(فرقان/67) بنده‌ی خوب خدا کسی است که وقتی پول خرج می‌کند اسراف نکند، زیاد خرج نکند. «وَ لَمْ یَقْتُرُوا» کنس و بخیل هم نباشد. «وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً» نشانه‌ی بنده‌ی خوب خدا این است که در پول خرج کردن میزان داشته باشد. حرکتش معتدل، پول خرج کردنش معتدل باشد. «وَ الَّذینَ لا یَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَ لا یَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتی‏ حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ لا یَزْنُونَ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً»(فرقان/68) خدا پرست باشد و به کس دیگر کار نداشته باشد. «وَ لا یَقْتُلُونَ النَّفْسَ» بی خود کسی را نمی‌زند و نمی‌کشد. این طور نیست که حالا چون من زور دارم، توی گوش او بزنم. «وَ لا یَزْنُونَ» اهل فساد و فحشاء نیست. «وَ الَّذینَ لا یَشْهَدُونَ الزُّورَ وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِراماً»(فرقان/72) در جلسه‌ی غیبت، گواهی باطل، شهادت ناحق، لهو و. . . شرکت نمی‌کند. «وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِراماً» به لهو لعب و لغو که می‌رسد با یک بزرگ منشی، نهی از منکر می‌کند. «ادْعُ إِلى‏ سَبیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَه»(نحل/125) اگر بخواهد مردم را دعوت کند با حکمت دعوت می‌کند.
البته ما معتقد به کتک هم هستیم، باید به بعضی‌ها هم کتک زد. اما کتک برای مرحله‌ی آخر است. این‌ها فرم کار خوب است. خطر فقط شما را تهدید نمی‌کند، همه را تهدید می‌کند. بد نیست برایتان بگویم که چگونه خطر تهدید می‌کند. شما مهم‌تر هستید یا حضرت سلیمان؟ حضرت سلیمان یک پیغمبر است، اما برای این که کلاه سرش بگذارند یک هدیه برایش می‌فرستند. قرآن می‌گوید: خجالت نمی‌کشید، می‌خواهید سلیمان را با یک هدیه گول بزنید؟
یک شب امیرالمؤمنین در خانه بود، دیدند در می‌زنند، آمد در را باز کرد دید یک نفر یک حلوای شیرینی آورده است، حضرت علی فرمود: حلوا برای من می‌آوری که فردا اگر یک غلطی کردی جلویت را نگیرم؟ برو بدجنس. خدا در قرآن به پیغمبرش می‌فرماید: چشم هایت را به این‌هایی که اهل دنیا هستند خیره نکنی، مواظب باش، نکند زرق و برق دنیا در تو اثر بگذارد. پیغمبر مورد نصیحت قرآن است. خدا در قرآن می‌فرماید: «أَلْقَى الشَّیْطانُ فی‏ أُمْنِیَّتِهِ»(حج/52) یعنی شیطان دست و پا می‌زند که حتی در پیغمبر اثر بگذارد، منتها پیغمبر معصوم است و اثرپذیر نیست.
چند وقت پیش، نزد یک فرد مهم از مملکت رفته‌اند، گفته: آقا من یک خوابی دیده‌ام مقداری پول به حساب امام بریزم. در خواب دیدم که مقداری به جنگ زده‌ها بدهم. خوب «بسم الله» بعد که همه‌ی کارهایش را کرده است گفته: ضمناً چون خواب دیدم پول را دادم. اما ما یک قطعه زمین در فلان نقطه داریم، اگر می‌شود شما بفرمایید که به ما ظلم نشود. پس بگو که تمام پول ریختن به حساب و کمک به جبهه‌ات برای همین پدر سوختگی‌ات بود. تو آمده‌ای به من رشوه می‌دهی، خجالت نمی‌کشی، یعنی آدم کلک دار حتی برای بزرگان ما هم خواب می‌بیند.
انواع شبکه‌ها هست، می‌آید، می‌گوید: آقا بنده به شما ارادت دارم، مخلص شما هستم. خیلی نقشه می‌کشند. از طریق گول زدن همسر، نقشه از طریق نوارهای مختلف، نقشه از طریق تقسیمی، خلاصه‌اش من که طلبه هستم و آن برادری که قاضی است و شما که کمیته‌ای هستی و آن برادر ژاندارمری باید برای رضای خدا، ازآدم‌هایی که به ما هدیه می‌دهند، چیزی قبول نکنیم. می‌گویند که سلام گرگ بی طمع نیست. برادرها مواظب باشیم. اما تا حالا رو سفید بوده‌اید. در این هشت سال که از انقلاب رفته‌ است محبوب امام هستید، ایثار کرده‌اید. خدمات، ایثار و روحیه‌تان قابل تقدیر است. همان طور که تا حالا روسفید بوده‌اید از خدا بخواهید از این به بعد هم همین طور باشید.
قرآن می‌فرماید: آدم‌های خوب حرکت آرام دارند، با آدم‌های هرزه، بزرگ برخورد می‌کنند. اهل نماز شب هستند و از جهنم می‌ترسند. در پول خرج کردن ملاک دارد، غیر از خدا سراغ کسی نمی‌رود، اهل زنا و فحشا نیست، شاهد زور نمی‌شود.
بعد می‌فرماید: «وَ الَّذینَ یَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّیَّاتِنا قُرَّهَ أَعْیُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقینَ إِماماً»(فرقان/74) من می‌خواهم روی این کلمه صحبت کنم. بندگان خوب می‌گویند: «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقینَ إِماماً» قرآن می‌گوید: بنده‌ی خوب دارای این صفات است. مرد خوب این است، زن خوب این است، امت خوب این است که می‌گوید: خدایا، ما نمی‌خواهیم فقط خودسازی کنیم، ما می‌خواهیم انقلابمان را به همه جا صادر کنیم. به قول فرمایش امام، ما می‌خواهیم در جهان، پایه ریز سیاست نه شرقی، نه غربی باشیم. ایرانی که می‌خواهد آبروی سیاست نه شرقی، نه غربی باشد، یعنی می‌خواهد به همه‌ی دنیا بگوید: شما هم مثل ما باشید. کسی که می‌خواهد امام متقین باشد، امام متقین شدن صبر می‌خواهد.
3- صبر از صفات اولیای خداست
من از این جا وارد بحث اصلی‌ام می‌شوم، چون قرآن می‌فرماید: ما به افرادی پست دادیم به خاطر این که صبر کردند. «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّهً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآیاتِنا یُوقِنُونَ»(سجده/24) امت حزب الله می‌خواهند روی کره‌ی زمین امام متقین باشند و کسی می‌تواند ائمه باشد که «صبروا» هشت سال از انقلاب ما می‌گذرد، همه رقم جنایتی کرده‌اند. حمله‌ی هوایی، دریایی، زمینی، توطئه، طبس، لیبرال، منافقین، توده، محاصره‌ی نظامی، اقتصادی، جنگ تبلیغاتی، بمباران هوایی، قرآن می‌فرماید: مؤمنین می‌خواهند امام باشند! و در آیه‌ی دیگر می‌گوید: کسی بی خود امام نمی‌شود، مگر اینکه صبر داشته باشد. اگر «صَبَرُوا»، «جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّهً»
شب جمعه‌ی گذشته گفتم که در اثر بمباران ممکن است دیوار خانه خراب شود، اما دیوار صبر خراب نمی‌شود. علی اصغر، علی اکبر، ابوالفضل، زینب، هر کاری می‌کنند، دیوار صبر امام حسین خراب نمی‌شود. سیصد و نه سال مردان خدا در غار رفتند اما مشرک نشدند. مثنوی یک شعر می‌گوید:
صبر کن بر کار خضر‌ای بی نفاق *** تا نگوید خضر، رو هذا فراق
قرآن یک داستانی دارد. به حضرت موسی الهام شد برو پهلوی خضر و شاگردی کن. موسی به خضر رسید، خضر به اوگفت: تو اهل صبر نیستی! گفت: چرا من حتماً اهل صبر هستم، به دریا رسیدند، سوار کشتی شدند، یک مرتبه خضر شروع به سوراخ کردن کشتی کرد، موسی گفت: الان خفه می‌شویم. گفت: «قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَکَ إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطیعَ مَعِیَ صَبْراً»(کهف/75) آیا به تو نگفتم تو صبر نمی‌کنی؟ بعد به یک پسری رسیدند، حضرت خضر آن پسر را کشت. موسی گفت: چرا کشتی؟ خضرگفت: به تو نگفتم چیزی نگو. به یک قریه‌ای رسیدند گرسنه بودند، به مردم گفتند: ما دو پیغمبر گرسنه هستیم، ولی هیچ یک از این‌ها به آن دو هیچ چیز ندادند تا بخورند. شکم‌ها گرسنه بود، به یک دیوار خرابه رسیدند. حضرت خضرگفت: می‌خواهیم این دیوار را بسازیم. موسی گفت: گرسنه هستیم. خضر گفت: نگفتم چیزی نگو. آخرش گفت: آن کشتی را که سوراخ کردم دلیلش این بود و کشتن بچه و ساختن دیوار هم دلیل داشت. اما چون تو صبر نمی‌کنی «قالَ هذا فِراقُ بَیْنی‏ وَ بَیْنِکَ»(کهف/78) بعد مثنوی می‌گوید:
صبر کن بر کار خضر‌ای بی نفاق *** تا نگوید خضر رو، هذا فراق
تا نگفته برو و اجازه نداده، صبر کن. اگر آدم بخواهد به یک سری چیزها برسد باید صبر کند. ملت ما از صبر، چیز زیادی به دست آورده است. اگر سال اول استقامت نکرده بودیم، الان ما را قورت داده بودند. صبر کردیم و الان در دنیا عزیز هستیم.
4- نمونه‌هایی از صبر اولیای خدا
حضرت امیر در نهج البلاغه می‌فرماید: چون خدا استقامت ما را دید لطفش را به ما نازل کرد. قرآن می‌گوید: «إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَهُ أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّهِ الَّتی‏ کُنْتُمْ تُوعَدُونَ»(فصلت/30) کسانی که گفتند: خدا، سپس استقامت ورزیدند. راه پیمایی 22بهمن هم با تمام تلخی، آفتاب و باران، با راه دور و راه نزدیک، با همه‌ی این‌ها استقامت ورزیدند. آن وقت «تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَهُ، أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا»(فصلت/30) برای این که ما خودمان را آماده‌ی صبر کنیم، این است. شما الان نگاه کنید، یا در روزنامه یا در رادیو یا در تلویزیون می‌بینیم سنگر می‌سازند. سنگرسازی اساسی که آهن و مصالح می‌خواهد که نیست. اما همین زیر زمین‌های خانه هایتان را خالی کردن، آب حوض را خالی کردن، هر مقداری که انسان می‌تواند کمک کند، اگر ما معتقد باشیم که خدا حکیم است، خدای حکیم، این سختی‌ها را بی حکمت به ما نمی‌چشاند.
«صَبَرُوا أَیَّاماً قَصِیرَهً أَعْقَبَتْهُمْ رَاحَهً طَوِیلَهً تِجَارَهٌ مُرْبِحَهٌ یَسَّرَهَا لَهُمْ رَبُّهُمْ»(نهج‌‏البلاغه، خطبه 193) امیرالمؤمنین می‌فرماید: مردان خدا یک چند روزی را دندان سر جگر می‌گذارند، اما «أَعْقَبَتْهُمْ رَاحَهً طَوِیلَهً» اما یک استراحت طولانی دارند. خدا شکور است، یعنی قدردانی می‌کند. چند نفر چند هزار سال پیش صبر کردند، خدا به پیغمبر می‌گوید: قصه‌ی این‌ها را برای مردم بگو. امام حسین و یارانش نصف روز در کربلا صبر کردند، الان قرن‌هاست که در مقابلشان ادب می‌کنیم. این که ما صبر می‌کنیم، باید مواظب باشیم که ادامه بدهیم، شهید هم می‌دهیم، نکند آدم‌های باسواد و شهری ما از بعضی از روستایی‌ها عقب بمانند که واقعاً معلوم شود که آن‌ها دانشمند هستند.
دیروز به جزیره‌ی هرمز رفتم، گفتند: این جا زنی است که هشت شهید داده است، بچه‌هایش، و محارمش و دامادش شهید شده‌اند. گفتیم برویم ایشان را ببینیم، رفتیم به این زن گفتیم: چه می‌خواهی؟ گفت: هیچ چیز. اگر باز هم الان پسر داشتم، باز هم پسرم را می‌دادم. اسلام بزرگ‌تر از اولادهای من است.
حکومت ما، عزت ما و قدرت ما تثبیت شد. نه فقط در مسائل انقلابی، بلکه در مسائل علمی هم باید صبر کرد. یک مقدار در مطالعه باید صبر کرد. در عبادت باید صبر کرد. تو که می‌خواهی بخوابی، وضو بگیر و بخواب. مگر نمی‌دانی با وضو خوابیدن ثواب هزار عبادت را دارد. صبر در اطاعت «سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَى وَ بِحَمْدِهِ» بحمده را در راه می‌گوید. خوب صبر کن، یک کم بیشتر خم شو. صبر در برابر متلک، به پیغمبر ما متلک‌های بزرگی گفتند. مجنون، کاهن، ساحر، . . . اما پیغمبر صبر کرد. به علی گفتند: مگر علی نماز می‌خواند؟ به امام حسن ما می‌گفتند: «السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا مُذِلَّ الْمُؤْمِنِینَ»(إختصاص مفید، ص‏82) سلام بر تو‌ای کسی که ذلیل کننده‌ی مسلمان‌ها هستی. اما امام حسن صبر کرد. امام حسین صبر کرد. به امام چهارم صدقه دادند، اما صبر کرد. به امام پنجم توهین کردند صبر کرد. به امام صادق توهین کردند صبر کرد. رقاصه فرستادند که برای موسی بن جعفر برقصد. موسی بن جعفر به او نگاه نکرد. به امام رضا تهمت زدند. گفتند: امام رضا گفته است تمام مردم برده‌ی ما هستند تا با این شایعات مردم را علیه امام رضا بدبین کنند. به امام جواد تهمت زدند. آخر به کدام یک از اولیای خدا تهمت نزدند؟ که شما می‌گویی به من. . . من نمی‌گذارم. هرچه حرف زده ببخش، هرچه نیش زده ببخش، مردانگی این است.
صبر در عبادت، صبر در علم، انسان باید اگر چیزی هم هست، بپوشاند. امام سجاد می‌گوید: خدایا من را یک طوری کن که عیب را بپوشانم. شما اگر یک عکسی را پیدا کردی، نباید به چند نفر نشان بدهی. لای پرونده بگذار، جلوی دادستان بگذار، اگر منزل یک کسی آمدی برای بازرسی عکسی را دیدی این عیب است. «إِنَّ الَّذینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشیعَ الْفاحِشَهُ»(نور/19) تودوست داری فحشا ء زیاد شود. عکس را دیدیم، باید به صاحبش بدهیم، همان مقداری که گفتیم باید عمل کنیم.
شخصی خلاف کرد، بنا بود که شلاق بخورد. امیرالمؤمنین(ع) شلاق را به قنبر داد و گفت: بزن. وقتی این آقا می‌زد، داغ کرده بود، سه تا اضافه زد. امام فرمود: 3 تا اضافه زدی شلاق را گرفت، قنبر را خواباند سه تایی که اضافه زده بود به خودش زد. داریم که اگر کسی خلاف کرد و در راه می‌بری، در راه حق نداری نیش به او بزنی. برادرها، شما خودتان خیلی خوب هستید، کارتان هم خیلی مقدس است. اولین نهاد انقلابی هم شما هستید. امام فرمود: اگر سپاه نبود، کشور هم نبود. درست است. سپاه هم اول بچه‌های کمیته بودند. آن زمان که سپاه نبود شما هم بودید. دست همه‌ی شما درد نکند. اما مواظب باشید که شیطان خناس است، یعنی دائم می‌رود و می‌آید. از راه پول، فایده ندارد. از راه شهوت، فایده ندارد. از راه مقام، خناس، یعنی انواع راه‌ها را طی می‌کند که شما را در یکی از این چهار راه‌ها یقه‌ات را بگیرد. یا شهوت، یا پول، یا رشوه، یا هدیه از همه راهی می‌آید.
حرف هایم تمام شد، 23 بهمن، روز افتتاح کمیته بود. مردم خدمات شهدای شما را فراموش نکرده و نمی‌کنند. فرق شما با ارتش و سپاه این است که آن‌ها با دشمن خارجی هستند و شما با مردم خودی که ریگ در کفش دارند. وآدمی که مجرم است و ریگ در کفشش است، این یک آدم مریض است. در گوش مریض بزنی تبش خوب نمی‌شود. تجربه نشان داده که ما از راه کتک موفق نبودیم. نه آموزش و پرورش و نه. . . تا می‌شود باید اول موعظه باشد. «ادْعُ إِلى‏ سَبیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ»(نحل/125) اول «وَ الْمَوْعِظَهِ» باشد، دوم «وَ اضْرِبُوهُنَّ»(نساء/34) اما همیشه کتک برای آخرین مرحله است. عمل جراحی استثنایی است. مواظب باشید زحماتتان را با رانندگی، مانور، تهدید، حیله‌هایی که برای شما عزیزان پیش می‌کشند، به هدر ندهید.
برادران اگر کارتان با دیگران فرق دارد احساس خطر کنید. هرکس که کارش زودتر از افراد معمولی راه بیفتد، شک کند. گرچه اسم رشوه نیست. هدیه، نور چشمی، چشم روشنی، مغز همه‌ی این‌ها رشوه است. مگر نه شما با بنده و با دیگران هیچ فرقی نمی‌کنید. مواظب شیطان‌ها باشید، نور هستید، گل هستید، اما مواظب شیطان باشید که شیطان برای سلیمان هم هدیه می‌فرستد. باید به جایی برسیم که اگر هرچه دیدیم در ما اثر نکند.
خدایا! به همه‌ی جوان‌های حزب اللهی ایمان مرحمت بفرما. خدایا! مردم عزیز ما را با صبر امام جهان قرار بده. خدایا! ما را بنیان گذار نه شرقی، نه غربی قرار بده. خدایا! شهدای ما را با شهدای آینده محشور بفرما.
خدایا! خدایا! تا انقلاب مهدی خمینی را نگه دار.

«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»

لینک کوتاه مطلب : https://gharaati.ir/?p=1703

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

rekonstruksi pola pertahanan rise of samurai optimasi performaanalisis cluster multiplier fruit party efisiensi putaranteknik pengambilan keputusan real time spaceman akurasi targetpemetaan variasi multiplier 5 lions megaways pengembalian hasilanalisis respin mekanik cleocatra keberlanjutan durasi bermainmetodologi penangkapan simbol big bass splash ritme algoritmainterpretasi teknis dinamika multiplier madame destiny arah putaraneksplorasi pengganda nilai wild bounty showdown target strategis 50 jutaanalisis frekuensi multiplier starlight princess akumulasi nilaistrategi pengaturan saldo sugar rush 1000 target 70 jutae4 pendekatan terukur dan evaluasi rtp moderne4 pola disiplin mahjong wins 2 dengan mindset juarae4 pola pengelolaan dana cerdas mahjong wins 3e4 pola rtp stabil mahjong wins yang viral tembus 30 jutae4 pola slow spin mahjong wins yang disebut lebih efektife4 rahasia pengaturan modal agar tidak cepat habisaws fenomena tumbling mahjong pgsoftaws jam bermain gates olympusaws lucky neko ritme scatteraws momentum malam sweet bonanzaaws perkalian scatter tumbling mahjongaws intensitas scatter rtp mahjong2aws spam spin berkala mahjong wins3aws strategi inti wins1 luckynekoaws titik bet putaran mahjong wins3aws tumbling perkalian mahjong awsbetaws investasi rtp scatter mahjong1aws kronologi scatter hitam wins3aws observasi luckyneko starlight princessaws scatter pertama wins1 viralaws sinkronisasi naga emas mahjongaws rtp tinggi scatter mahjong wins2aws scatter hitam rtp jam mahjongaws spin biasa strategi mahjong winsaws teknik spam spin mahjongaws tempo spin cepat mahjong waysdekonstruksi mekanik scatter hitam mahjong ways akumulasi tinggimanajemen finansial terpadu dinamika putaran mahjong winsevolusi algoritma mahjong ways 2 arena ketangkasan digital 2026analisis sinkronisasi energi multiplier starlight princess fase akumulasirekonstruksi mekanik multiplier sugar rush 1000 konsistensi hasilintegrasi narasi budaya multiplier gates of gatot kaca strategi digitalmetodologi pemetaan roda keempat aztec gems peluang transisidekonstruksi mekanik tumble multiplier sweet bonanza akumulasi terstrukturanalisis volatilitas sticky wild wild west gold stabilitas sesiharmonisasi ekspansi simbol koi gate ketahanan saldo ritme bermainefektivitas multiplier berjenjang lucky neko pertumbuhan hasilkajian teknik hold and spin great rhino megaways capaian finansialanalisis struktur peluang buffalo king algoritma komputasimekanisme sticky wild multiplier the dog house stabilitas hasilimplementasi strategi hammer multiplier power of thor ritme akumulasie4 formula stabil dengan evaluasi rtp berkalae4 manajemen saldo profesional dalam mahjong wins 3e4 mental tangguh ala atlet olimpiade untuk scatter hitam mahjong wins 2e4 metode main disiplin dengan rtp stabil paling dicarie4 mindset juara dan pola main konsisten mahjong wins 2e4 optimasi hasil dengan strategi data drivene4 pendekatan modern mahjong wins berbasis statistike4 pendekatan terstruktur mengikuti irama sistemaws grid rtp mahjongaws logika matematika mahjongaws logika strategi mahjongaws pengelolaan modal mahjongaws perubahan alur mahjongaws sinkronisasi simbol mahjongaws strategi rahasia mahjongaws tempo respon mahjongaws variasi pola mahjongaws wild momentum mahjongaws adaptasi transisi mahjongaws analisis keputusan mahjongaws analisis retrigger mahjongaws deteksi suasana mahjongaws pembaruan sistem mahjongaws perubahan tempo mahjongaws target awal mahjongaws tips statistik mahjongaws transisi fase mahjongaws wild emas mahjongskema putaran aman mahjong wins 2 manajemen dana konsistenkajian struktural mahjong wins 3 konfigurasi mekanik februarisignifikansi simbol kunci fase awal sesi potensi hasilrespon adaptif fluktuasi energi grid mahjong ways durasi bermainpentingnya kontrol diri pergerakan fluktuatif mahjong wayskonvergensi multiplier volatilitas mahjong ways fase kritispanduan menjadi penguasa mahjong ways 2 pemahaman algoritmaimplementasi pola terarah kenyamanan keuntungan strategi digitaltips trik konsistensi mahjong ways analisis data transisi gridstrategi penguasaan pola simbol scatter wild mahjong wins 2konsep mekanisme mahjong ways stabilitas tempo ketahanan saldolangkah cerdas optimasi putaran mahjong ways nilai balikanstrategi menyusun kombinasi simbol mahjong pola acakcara terbaru akumulasi hasil besar mahjong ways strategi viralstabilitas pola mahjong ways transisi grid terjagaaws atur sesi ritme wins3aws desain antarmuka ways2 polaaws mitos malam stabilitas ways2aws pemetaan interaksi simbol ways2aws pengalaman ritme mahjong waysaws peran scatter hitam wins3aws psikologis momen wins3aws strategi fase tenang waysaws transformasi pecah selayar wins3aws volatilitas tinggi wins3 rtpaws adaptasi mahjong pgsoftaws algoritma pragmatic rtpaws analisis intensitas mahjongaws analisis tumble olympusaws evaluasi berulang mahjongaws perhitungan matematis olympus scatteraws perubahan simbol mahjongaws probabilitas lucky neko kucingaws siklus scatter wins3 statistikaws stabilitas mahjong risikoakifvasi scatter hitam alur mahjongmahjong ways profit masuk sistemsaat scatter aktif ritme mahjong winskecepatan scatter mekanik mahjongwild emas katalis performa mahjongefek scatter hitam momen mahjong winsmahjong ways sistem pemicu profitmahjong wins menyala pola dorongan profitpuncak cuan ketika scatter level besarsaat scatter mahjong emas sistem profite4 filosofi mental emas dalam strategi mahjong wins 2e4 formula konsistensi mahjong wins untuk raih target besare4 gaya main disiplin dengan perhitungan rtp terbarue4 kombinasi algoritma dan konsistensi menuju target 34 jutae4 memahami pola rtp mahjong wins 3 secara mendalame4 mengoptimalkan momentum rtp stabil tanpa spekulasiinovasi penyesuaian pola indikator balikan akumulasi signifikantransformasi hasil mahjong ways modal usaha kebun sawitanalisis peran ritme stabil pengalaman interaktif arena digitalsoliditas struktur sistem mahjong ways 2 stabil 2026analisis dinamika ritme kendali performa stabilitas psikologismetode integrasi pola login konsisten target 35 jutakonstruksi interpretasi sistem mahjong ways 2 hiburan digitaladaptasi gaya bermain mahjong ways kontrol hasil optimalcara pemain menyusun ritme putaran efektif digitalteknik membaca momentum algoritma keputusan strategisrahasia pemain harian sukses pola terarah indikator balikanefektivitas adaptasi strategi ritme stabil keberlanjutan sesirangkuman analitis gates of olympus teknik eskalasi performarahasia keberhasilan mahjong ways implementasi teknik terbarupendekatan penilaian kinerja mahjong wins 3 hiburan digitalaws algoritma rtp jam malamaws analisa rtp live wins3aws intensitas wild ways2 konsistenaws mahjong favorit pemain baruaws pola naga emas waysaws pola scatter berjejer wins3aws scatter berlapis ways2aws scatter merah legendaris pgsoftaws strategi spam spin terstrukturaws versi nyata mahjong waysaws harmonisasi ritme mahjong wild2aws penyesuaian strategi tren rtpaws sistem spin sederhana ways2aws tempo spin bertingkat mahjongaws teori permainan investasi emasaws update ai scatter mahjongaws update fitur rahasia pgsoftaws volatilitas awal bulan mahjongaws waktu strategis mahjong waysaws wellness fokus mahjong harianoke bukan instan scatter wild mahjong waysoke mahjong wins waktu mandek scatter hitamoke ada nuansa mahjong ways scatter wildoke waktu seolah berhenti scatter hitamoke waktu terus berlalu scatter hitam mahjongmahjong wins keluar zona scatter hitamketidakacakan mahjong ways scattersaat scatter hitam lebih keras mahjong winspermainan biasa menjadi arena mahjongmahjong ways dinamika scatter wild putaranputaran simbol mahjong ways scatter mulaimahjong wins serius ketika scatter mengaturmahjong wins memasuki fase scatter wild biasaketika scatter mahjong wins bisa dibacabatas scatter hitam berkuasa di mahjonge4 fokus dan konsistensi mahjong wins 2 menuju scatter hitame4 kesalahan fatal pemain mahjong wins terlalu agresif tanpa ritmee4 mengatur timing spin mahjong wins agar bonus lebih mudah terbukae4 metode aman berbasis data dan rtp updatee4 pendekatan konsisten dan analitis mahjong winse4 pendekatan terukur mahjong wins dengan pola stabile4 pola main disiplin dengan analisis angkae4 rahasia konsisten 23 juta berkat evaluasi datae4 strategi aman berbasis rtp terbaru menuju 33 jutastudi periodik rasio simbol bernilai tinggi mahjong ways 2 durasi sesiimplementasi pola aman simbol wild target finansial 40 jutadialektika intuisi logika struktur mahjong wins 3 inovasi hiburananalisis dekonstruksi pola strategis mahjong ways akumulasi hasilimplementasi formasi simbol terpadu mahjong ways efisiensi sesistudi komparatif dinamika pola mahjong ways indikator balikanrekonstruksi strategi pemain ahli algoritma mahjong waysmetodologi sinkronisasi simbol grid mahjong ways akumulasi nilaiinterpretasi teknis formasi pola mahjong ways keputusan strategiskajian profesional pola transisi scatter mahjong ways konsistensianalisis algoritma capaian finansial pola terstruktur mahjong wayssinergi kalkulasi probabilitas pola visual mahjong ways strategidekoding arsitektur mekanik mahjong ways korelasi pola stabilitasdinamika awal scatter wild mahjong ways 2 strategi totalstrategi pemain menata ritme konsistensi putaran digitalmahjong wins sikap pasif scatter utamasaat waktu terasa scatter mahjongputaran demi scatter hitam segalanyamahjong ways ritme scatter wild menyatumahjong ways lebih lega scatter wildscatter wild mahjong ways setiap putaranmahjong wins arah scatter hitam putaranketegangan terbangun menjadi scatter hitambukan sekadar simbol scatter mahjong waysbukan keajaiban mahjong wins scatter hitamaws evaluasi teknis mahjong wins3aws momentum mahjong ways2 spinaws algoritma dinamis mahjong ways2aws spin progresif mahjong ways3aws strategi wild blackscatter ways2aws fase mahjong wins3 simbolaws efektif scatter hitam wins3aws target bertahap rtp mahjongaws data rtp adaptasi algoritmaaws inovasi pgsoft scatter adaptifAWSBETe4 cara membaca data rtp mahjong wins secara profesionale4 cara membaca rtp mahjong wins untuk target 30 jutae4 cara mengatur saldo di mahjong wins 3 tanpa tekanane4 disiplin finansial mahjong wins 3 untuk hasil konsistene4 disiplin ketat jadi kunci maksimalkan rtpe4 disiplin ketat mahjong wins 2 untuk peluang scatter maksimale4 fakta mengejutkan rtp mahjong wins tempo main lebih penting dari kecepatane4 analisis pola konsisten mahjong wins menuju hasil maksimale4 analisis pola mahjong wins dampak kecepatan spin terhadap peluang bonuse4 analisis pola sistem untuk hasil lebih optimale4 analisis profesional mahjong wins untuk target puluhan jutae4 analisis statistik mahjong wins untuk hasil lebih optimale4 cara cermat optimalkan rtp terbarue4 cara kerja algoritma rtp mahjong wins 3 dan strateginyaaudit sistemik performa mahjong ways dinamika arus mekanik virtualmetodologi bermain santai rasio pengembalian efektif target 65 jutakriptoanalisis struktur grid mahjong wins 3 dekoding dinamika sistemmanajemen arus kas internal arena digital capaian 65 jutaarsitektur strategi anatomis mahjong wins 3 probabilitas scatter hitamproyeksi stabilitas algoritma mahjong ways 2 hiburan digital 2026signifikansi formasi simbol awal sesi pemandu strategi pemain ahliefektivitas disiplin teknis algoritma sistem akumulasi 34 jutanavigasi alur terarah rasio pengembalian sistem target 90 jutaanalisis tren strategi santai viral target 22 juta efisienaws ekonomi digital probabilitas scatteraws evolusi mahjong digital 2026aws formulasi transisi grid rtpaws ide turbo spin fokusaws konsistensi mahjong hujan scatteraws matematika peluang update rtpaws panduan visual simbol mahjongaws plot twist scatter hitamaws review putaran malam mahjongaws strategi modal umkm mahjongaws algoritma energi acak mahjongaws antisipasi perubahan putaran mahjongaws dasar keputusan alur mahjong waysaws evaluasi momen mahjong winsaws fleksibilitas versus rtp mahjong winsaws konsistensi saldo mahjong waysaws membaca pergerakan sistem mahjongaws menafsirkan perubahan sistem mahjongaws teknis mahjong ways terbaruaws volatilitas mahjong ways 2026aws algoritma profit wisata viralaws analisis scatter hitam mahjongaws atur ritme putaran mahjongaws kecepatan spin fokus keputusanaws panduan fase mahjong waysanalisis psikologi kontrol emosi kecepatan putaranstudi perilaku strategis momentum ritme visualdisiplin teknis fluktuasi indikator balikan strategi digitalevaluasi stabilitas mahjong ways 2 pembaruan algoritmaintegrasi logika komputasi intuisi strategis arena ketangkasanproyeksi analitis evolusi mekanik permainan tema asiakalibrasi prediksi data historis momentum scatter hitaminterpretasi teknis formasi simbol mahjong wins 3 strategi datastrategi akumulasi 75 juta indikator balikan mahjong ways 2 stabilmetafisika simbol wild ekosistem digital adaptabilitas intuisi strategise3 ritme seimbang mahjong ways 2 jadi kodee3 ritme stabil mahjong ways 2 dan mentale3 ritme stabil mahjong ways 2 menjadi sinyale4 struktur evaluasi algoritma rtp sebagai fondasi strategi bermain mahjong ways 2scatter wild mekanik mahjong waysputaran mahjong wins hidup efek berlapismomentum kemenangan brutal scatter mahjongketika scatter hadir alur putaran mahjongefek berantai scatter hitam mahjongscatter hitam mahjong pemicu cuan instansaat scatter kombinasi mesin cuanscatter wild emas cuan terus naikperpaduan fitur mahjong ways arus jepemahjong wins arena profit scatter hitame4 rtp dan disiplin bermain kombinasi senyap penghasil kemenangan besare4 saat algoritma bekerja rtp tinggi dan strategi sabar yang berbuah cuan besare4 stabilitas spin mahjong ways 2 menjadi latar scatter emas menunggu titik gerake4 strategi berbasis rtp dari perhitungan dingin ke ledakan saldoe4 strategi konsisten mahjong ways 2 menuju scatter hitam terinspirasi mental juara olimpiade musim dingin 2026e4 strategi presisi ala olimpiade musim dingin 2026 terpantul dalam pola mahjong ways 2e4 struktur analisis psikologi pengguna terhadap evolusi pola visual mahjong ways 2e4 studi stratifikasi kognitif pengguna dalam menghadapi variasi algoritma mahjong ways 2e4 tanpa hoki berlebihan rtp dan disiplin ketat mengantar cuan gedee4 terbongkar algoritma rtp yang diam diam mengantar kemenangan puluhan jutamahjong menampilkan performa maksimal scattermomentum spin drastis scatter hitam cuanputaran menggila ketika scatter cuansaat scatter mahjong menjadi mesinscatter wild emas pemicu jepe mahjongkombinasi simbol mendadak scatter hitaminteraksi simbol tinggi emas mahjong waysperpaduan simbol drastis scatter mahjongsaat wild emas aktif mahjong konsistenscatter hitam mesin simbol menguatkanjalur mahjong ways tajam scatter wildscatter wild datang jalur mahjong waysdari putaran ledakan scatter mahjong winsketegangan mahjong wins scatter hitamketika mahjong wins scatter hitam bergerakdari membuat ledakan gerak scatter hitamdiam bukan akhir mahjong wins scatter hitammahjong wins seolah scatter hitam stabilruang kosong aktif mahjong ways dibacascatter wild mengisi ritme mahjong wayspenggabungan fitur unggulan mahjong scatterkombinasi scatter hitam muncul profitscatter titik balik mahjong mengganaskolaborasi scatter wild emas mahjongketegangan melonjak scatter utama perkalianbukan instan scatter wild mahjong waysmahjong wins waktu mandek scatter hitamada nuansa mahjong ways scatter wildwaktu seolah berhenti scatter hitamwaktu terus berlalu scatter hitam mahjongaws alur full scatter hitam mahjongaws momen krusial super scatter mahjongaws panduan perubahan pgsoft 2026aws peluang ritme mahjong wins3aws penyesuaian strategi mahjong waysaws persamaan mekanisme mahjong aztecaws perspektif bermain mahjong pgsoftaws ritme malam mahjong waysaws teknik olympus mahjong wins2aws urutan simbol mahjong wins3ditengah konsisten mahjong kejutanketika naga emas bergerak scatter wildmahjong wins terlihat jinak di scattersaat semua aman scatter wild mahjongketika semua tampak di mahjong winsfitur mahjong ways mesin scatter emassaat scatter mahjong profit setiap hariscatter wild katalis pemicu kemenanganketika scatter mahjong mode maksimalseluruh aksi mencapai puncak scatter hitammomentum kemenangan tercipta fitur mahjongputaran mahjong wins arena cuan efeksetiap kemunculan arah baru spin mahjongsinergi mahjong scatter jepe wild emasketika memimpin putaran awal tanpa batasmahjong wins mesin profit fantastiskekuatan scatter wild mahjong membuka jalankombinasi wild mahjong utama kemananganputaran menggila saat tercipta mahjongpemain hujan profit jalur tanpa hentiepistemologi probabilitas mahjong ways 2 fenomenologi sistemvalidasi indikator balikan waktu bermain profesionaltransformasi data indikator balikan pgsoft amplitudo hasilanalisis volatilitas wild mahjong ways 2 stabilitas alurmetodologi eskalasi nilai real time indikator sistemframework pola sekuensial mahjong wins 3 transisi algoritmastrategi adaptif probabilitas arena hiburan virtualsignifikansi scatter hitam beruntun high return mahjong waysdekonstruksi wild merah mahjong wins 3 distribusi simbolteori keacakan terstruktur simbol bernilai tinggiMPOGALAXYABC1131 Bandar Slot TogelAbc1131 Slot Mpo Toto TogelABC1131 - MPO SLOTABC1131asiaklubmacauklubpondok88garuda76asiawin189asiawin189aAwsbetcincinbetsitus cincinbet1parisklubheylink macauklubheylink asiaklubheylink hksbetheylink kapten76heylink mpoxoheylink garuda76heylink pondok88viral asiaklubviral macauklubviral garuda76viral pondok88mpoxlASLI777rtp mpoxoabc1131 slot viral