مسجد و منبر

بمناسبت سومین سالگرد امور مساجد که به دستور مقام معظم رهبری تشکیل شد این جلسه را خدمت علما و روحانیونی هستیم که امام جماعت و اهل مسجد و منبر هستند و وظیفه تبلیغ دارند البته خیال نکنید که بحث ما مال همکاران است به درد عموم می‌خورد موضوع بحث‌مان مسجد و منبر است.

خادم مسجدهای ما یا پیر هستند یا از کار افتاده ولی خادم مسجد پیغمبر بوده است حضرت زکریا پیغمبر بود و خادم مسجد بود مادر مریم نذر کرد «إِنِّی نَذَرْتُ لَکَ مَا فِی بَطْنِی مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّی» (آل عمران/35) من نذر می‌کنم که بچه‌ام بعد از تولد خادم مسجد بشود منتهی وقتی بچه متولد شد گفت خدایا این دختر است و مثل پسر نیست به هر حال او را قنداق کرد و برد مسجد بیت المقدس، نذر می‌کردند که خادم مسجد باشند برای اهل رکوع و سجود ابراهیم توی مسجد خدمت می‌کرد. قرآن یک آیه دارد می‌گوید مسلمانها شهید بشوند برای حفظ مسجد یهودیها «لَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِیَعٌ» (حج/40) اگر خون ندهید ساختمان و عبادتخانه یهودیها خراب می‌شود این مرکز عبادت قداست دارد.

«الْمَسَاجِدُ مَجَالِسُ الْأَنْبِیَاءِ» (مستدرک‌الوسائل، ج 3، ص 362) مسجد مجلس انبیاست. مومن در مسجد مثل ماهی در آب است، بانی مسجد کی می‌تواند باشد «إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاهَ وَآتَى الزَّکَاهَ وَلَمْ یَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسَى أُوْلَئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنْ الْمُهْتَدِینَ» (توبه/18) هیئت امنا باید از نظر اعتقادی و عملی و مردمی و انقلابی باشند، الان هیئت امناء یک مشت پولدار هستند که مسجد را ساخته‌اند چون فرهنگی نیستند بچه مدرسه ای‌ها کم توی آن می‌آیند.

قرآن می‌فرماید مسجد باید جوری باشد که «أَنْ یَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِینَ» (بقره/114) یعنی باید جوری باشد که کفار نتوانند توی آن بیایند مگر با ترس و لرز، چطور وقتی یک عامل نفوذی می‌خواهد برود توی سنگر فرمانده دشمن می‌ترسد کفار هم باید بترسند داخل مسجد بشوند. مسجد باید یک عظمتی داشته باشد مکان مقدس است حضرت موسی هم باید کفشش را در بیاورد.

مسجد باید کلاس درس باشد، مسجد باید مشکل گشا باشد در کنار مسجد الحرام عده‌ای مجروحین جنگی را پانسمان می‌کردند. بچه‌ها دوست دارند بروند جلسه عروسی چون همه شیک پوشیده‌اند و همه می‌خندند اگر مسجد ما مثل جلسه عروسی باشد بچه‌ها دوست دارند بیایند مسجد، «خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ» (الأعراف/31) این آیه چهار تا اثر دارد هم احترام به مسلمانها است هم احترام به نماز است هم احترام به وقف است و هم احترام به واقف. ما از همه دنیا تمیز‌تر هستیم تاریخ حمام در اروپا از دویست سال تجاوز نمی‌کند ولی بحث حمام در وسائل از هزار و چهارصد سال پیش هست. مساجد ما نباید بو بدهند. دکتری می‌گفت من خیلی ارادت دارم به امام گفتم چرا؟ گفت روز عاشورا آقای کوثری روضه می‌خواند و گریه می‌کرد دستمال سفیدی داشت امام برای اشکهایش وسط گریه ترشحی شد از بینی امام، امام با دستمال اشکش آن ترشح را پاک نکرد یک دستمال دیگری برداشت می‌گفت حالا من مرید امام شدم دو تا دستمال همراهش بود.

امام علی(ع) به استاندار می‌گفت نکند که مسائل مهم تو را از مسائل جزئی باز دارد اثر مسائل جزئی از مسائل کلی بیشتر است. اگر عصر عاشوار جنگ می‌شد حر جهنمی بود باید یک مقداری طول بکشد که حر برسد یعنی بعضی وقتها باید حوادثی اتفاق بیفتد که یک نفر از جهنم نجات پیدا کند ما می‌توانیم با یک برنامه‌هایی افرادی را برسانیم.

خدا رحمت کند مرحوم گوهری را پیش نماز مسجد جعفری بود در قیطریه تهران مسجد ایشان پر از جوان بود مسجدهای دیگر جوان نداشت خود آقای گوهری هم از نظر قیافه و بیان سوپردولوکس نبود یک روحانی معمولی بود من رفتم گفتم چرا مسجد آقای گوهری پر از جوان است دیدم ایشان می‌رود توی دبیرستان بغل مدرسه شاگرد اولها را انتخاب می‌کند می‌گوید من از شما تشکر می‌کنم یک خودنویس هم می‌هد بعد می‌گوید اگر عکس‌ات را بزرگ کنی من در مسجد می‌زنم بعنوان اینکه تو مایه افتخار محله ما هستی دم مسجد چهار تا عکس می‌زد و مسجدش پر از جوان بود و ما توی مسجد یک میلیون کاشی کاری خرج می‌کنیم و پنج تا جوان هم جذب نمی‌شود ریشه کارها جای دیگری است مسجد جای مقدسی است.

متولی مسجد کی باشد؟ «إِنْ أَوْلِیَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ» (الأنفال/34) متولی مسجدالحرام کسی حق ندارد باشد مگر متقین، کتابخانه اگر کتابدار آن آدم با محبتی باشد خیلی بچه‌ها می‌آیند کتاب می‌خرند اما اگر یک آدم باشد دیگر. . . تلفن چی باید با محبت ترین افراد باشد و خوش برخوردترین افراد باشد اینها اثرات قشنگی دارد اینکه می‌گویند اگر دو نفر عالم از همه نظر مساوی هستند باید دید شکل کدامها بهتر است آن امام جماعت باشد موذن باید(احسنهم صوته) صوت او قشنگ باشد گفتند امام زین العابدین(ع) کجا نماز می‌خواند؟ گفتند هر جا که بوی عطر می‌هد امام آنجا نماز می‌خواند.

رسیدن به زیبائی مسجد متاسفانه زیاد شده است من نامه از امام(ره) دیدم که خطاب به مقام معظم رهبری که آن زمان رئیس جمهور بودند خطاب کرده بودند که مصلی تهران را جوری بسازید که هر کس وارد آن شد یاد مسجد رسول اکرم بیفتد تزئینات مسجد برای من فلسفه‌اش روشن نشده است، در نهج البلاغه داریم که حضرت آمد نماز بخواند دید گل به پرده است فرمود فاطمه جان! این گل را تغییر بده حواس من را پرت می‌کند حالا ما با سنگ مرمر گل درست می‌کنیم یا نهج البلاغه دروغ است یا کاشی کاری ما دروغ است و اگر بنا باشد بین روش مسلمین و نهج البلاغه امر دایر بشود ما باید نهج البلاغه را حفظ کنیم.

ساختن مسجد: وضع نماز در جمهوری اسلامی بسوی این می‌رود که جایگاه خودش را باز کند ما نماز خانه نداریم و بودجه هم نداریم مساجدی که کنار مساجد هست باید ما با آنها پیوند بخوریم. ما با قهرمانان چند جلسه صحبت کردیم بحمدلله رسید به جایی که در استادیوم صد هزار نفری هر وقت بازی داریم نماز در آنجا خوانده بشود. قرآن نازل می‌شود اگر نازل نمی‌شد ما نمی‌فهمیدیم ما یک خورده باید پائین بیائیم تا آنها بالا بروند هر کس بچه دارد باید بچه شود یعنی تو بیا پائین تا او برود بالا تا ما نیائیم پائین آنها بالا نمی‌آیند کارهای بسیار ساده می‌تواند آنها را جذب کند و بچه‌ها آمادگی دارند. نکند که ما عمری برای بزرگ سالها نماز بخوانیم اما برای کوچکترها. . .

من یک خاطره دارم می‌خواهم بگویم، مقام معظم رهبری فرمود من رفته بودم خدمت امام دیدم ناراحت است گفتم آقا چیه؟ فرمود بله خیلی ناراحتم بعد هم بلند شد و رفت می‌گفت ما از حاج احمدآقا پرسیدیم مشکلی پیش آمده است می‌گفت یکی از اوتاد خیلی خوب چند روزی است که از دنیا رفته و امام خیلی در فراق او می‌سوزد گفتم کی؟ گفت فلانی، بعد مقام معظم رهبری فرمود آن کسی که امام در فراق او می‌سوخت یک روز آمد پیش من گفت من سالهاست که پیش نماز بزرگها بوده‌ام الان فکر کرده‌ام که چرا پیش نماز بچه‌ها نیستم، می‌گفت فکر کرده‌ام که اگر روز قیامت از من بپرسند چرا پیش نماز بچه‌ها نشده‌ای جوابی ندارم بدهم من دوست دارم چند روزی پیش نماز بچه‌ها بشوم چون پیش نماز بچه‌ها هیچ بویی ندارد نه پول دارد نه زور دارد نه رأی دارند اصلاً هیچی ندارند و سرش هم دعوا نیست هر چه هست سر مسائل بالای عنوان دار است.

پیغمبر در نامه‌ای به معاذ بن جبل که مسئول یمن بود نوشت «أَکْثَرُ هَمِّکَ الصَّلَاهَ» (بحارالانوار،ج74،ص128) بیشترین هم تو روی نماز باشد، ما اگر به نماز اهیمت بدهیم مسئله امر به معروف و نهی از منکر هم حل می‌شود چون خدا قول داده است «إِنَّ الصَّلَاهَ تَنْهَى عَنْ الْفَحْشَاءِ» (عنکبوت/45) نماز آدم را از منکر باز می‌دارد. یکروز شواری امنیت از ما دعوت کرد گفت آقا بی حجابی غوغا می‌کند گفتم نه، نواب صفوی اذان که می‌گفت بی حجابها در می‌رفتند خوب من خفه شدم آن هم فکل‌اش را گذاشته بیرون گیر ما است یک مقداری باید فرهنگ اذان راه بیفتد.

گروه‌های سرود را باید تبدیل کنیم به گروههای اذان، روایت دیدم دوره آخر الزمان آدمهای معروف عارشان می‌شود که اذان بگویند می‌گویند اذان را مش عباس بگوید عمو حیدر بگوید در روایت داریم امام علی(ع) چنان اذان می‌گفت که مردم کوفه صدای او را می‌شنیدند کوفه زمان امیرالمومنین(ع) چهارصد هزار خانوار توی آن بود یک شهر دو میلیونی بوده است مرحوم میرزا خلیل کمره‌ای اینرا گفته است و در تاریخ مجتهد بود اذان باید راه بیفتد متاسفانه توی بازار هم رادیو روشن می‌کنند.

تبلیغ عمومی خیلی فایده‌ای ندارد من یکوقت رفتم توی تلویزیون خوشحال بودم که هر چه حدیث است به مردم می‌گوئیم دیگر لازم نیست شهر به شهر برویم اصلاً گفتن خصوصی یک خاصیتی دارد که گفتن عمومی ندارد من اینرا از یک دیوانه یاد گرفتم یک دیوانه آمد توی مسجد کاشان فحش داد همه خندیدند مسجد پر بود به همه فحش داد اینها هی می‌خندیدند رفت صف اول گفت به تو بودم به تو بودم به تو بودم تا گفت به تو بودم مردم این دیوانه را بغل کردند و از مسجد بیرون انداختند من فهمیدم آدم گاهی باید بگوید به تو بودم یک جوانی است شما صدایش بزن بگو شما بیا این مسجد می‌خواهم بچه‌های محله‌ها را هم بیاور، اگر بچه‌ها احساس کنند دوست‌شان داریم آنها هم به مسجدها می‌آیند. مقدمات نماز مهم است باید یک دبیرستان برویم از شاگرد اولها تشکر کنیم همه حرم امام رضا(ع) را می‌خواستند غباروبی کنند شخصیت‌های درجه یک می‌رفتند چطور است که همیشه یکسری افراد مشهور باید بروند ما خودمان با هم افطاری می‌دهیم و صبحکم الله بعد هم می‌گوئیم بچه‌ها مسجد نمی‌آیند کدام یک از ما به یک فوتبالیست افطار داده‌ایم؟ یک خورده نقص از ما است یک خورده اهم نقص از دشمن ما است.

ما داریم روحانیونی که بچه‌ها قربان او می‌روند، وقت آن است که ما تمام امکانات را برای استقبال از نماز بگذاریم و بچه‌های ما بچه‌های خوبی هستند و آنهایی هم که بد هستند اگر تک تک با آنها حرف بزنیم. . . ما باید یک مسابقه کتاب نماز راه بیندازیم. اگر می‌خواهیم مسجدها شلوغ بشود باید مسئله نماز را بگوئیم. دادن جوایز حرکت قشنگی است، اگر خواستید مساجد رونق پیدا کند هر امام جماعتی باید یک معاون از دانشگاه یا دبیرستان داشته باشد و باید پیش نماز اگر بچه مریض شد برود عیادت آنها، ما باید روحانیونمان وارد بشوند و با آموزش و پرورش گره بخورند احیاء مساجد با امور مساجد نیست چند تا عالم نشسته‌اند چه می‌توانند بکنند؟ باید امام جماعت خودش با دبیرستان و راهنمایی گره بخورد این نقش مهمی است. ما باید خودمان را با بچه‌ها تطبیق بدهیم وگرنه ما هستیم و نسلی که دارد منقرض می‌شود.