خطر سبک شمردن نماز

موضوع: خطر سبک شمردن نماز

تاریخ پخش: 30/05/93

بسم الله الرحمن الرحیم

«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»

چون بیننده‌ها بحث را شبی می‌بینند که شب شهادت امام صادق(ع) هست، یک حدیث معروفی از امام صادق است که ما روز قیامت به کسانی که نماز را سبک شمرند کمک نمی‌کنیم. من این سبک شمردن نماز را دیشب مطالعه کردم، حدود سی رقم استخفاف از سی گروه نوشتم. همه اینهایی که پای تلویزیون هستند ببینند که خدای نکرده گرفتار این نباشیم.

1- محروم شدن از شفاعت اولیای خدا

موضوع: سبک شمردن نماز. «لَا یَنَالُ‏ شَفَاعَتَنَا مَنِ اسْتَخَفَّ بِالصَّلَاهِ» (کافی/ج۳/ص۲۷۰) شفاعت ما به کسی که نماز را خفیف شمارد، نمی‌رسد. استخفاف نماز را از کجا شروع کنم؟

۱- عدم شناخت نماز، این برای وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم و ارشاد و تبلیغات و صدا و سیما و کسانی که مسؤولین فرهنگی هستند. باید اسرار نماز را به مردم بگویند. نماز راز دارد. وقتی از امام رضا می‌پرسند چرا نماز صبح را بلند بخوانیم، مغرب را بلند بخوانیم، نماز ظهر را آرام بخوانیم؟ امام رضا فرمود: این راز دارد. صبح و مغرب در تاریک و روشنی است. داد بزن! ظهر هوا روشن است، می‌بینند. نیازی به داد زدن نیست. وقتی سؤال می‌کنند دو سجده چیست؟ می‌فرماید: سجده اول نشان دهنده این است که ما اول خاک بودیم. خاک گندم و برنج شد. گندم و برنج نطفه شد و نطفه انسان شد. سجده اول یعنی خاک بودیم. سر از سجده برمی‌داریم، یعنی به دنیا آمدیم. سجده دوم یعنی… یعنی به خاک برمی‌گردیم و می‌میریم. از سجده دوم سر برمی‌داریم یعنی قیامت می‌شود. نماز راز دارد. پر از راز و رمز است.

وقتی شما رکوع می‌روید، می‌گویید: «سبحان ربی العظیم» نمی‌گویید: «سبحان ربی الاعظم». در سجده می‌گویید: «سبحان ربی الاعلی» زور عظیم بیشتر است یا زور اعلی؟ بگویم: عالم و اعلم، کدامیک مهمتر است؟ اعلم! عظیم چون وقتی آدم خم می‌شود، هنوز تواضعش… مثل آدمی که خم می‌شود عکس می‌گیرد، نصف اتاق را می‌تواند عکس بگیرد. اما یک کسی که خوابیده عکس بگیرد، تمام سقف را عکس می‌گیرد. کسی که خم شد، خدا نزد او عظیم است. وقتی زمین خورد، خدا نزد او عالی نیست، اعلی است. در دعا داریم وقتی وضو می گیریم، صورتت را می‌شویی بگو: خدایا در قیامت بعضی از مجرمین صورتشان سیاه است، آن روزی که مرا زنده می‌کنی، رو سیاه نباشم. وقتی دست راستت را می‌شویی، دعایش این است که خدایا روز قیامت نامه عمل مرا دست راستم بده. مثل در کلانتری یا ارتش یک سرنیزه است. این سرنیزه یعنی چه؟ یعنی اینجا محل قدرت است. سر نیزه یک نشانه است.

2- نشر معارف و اسرار نماز در مراکز آموزشی

اسرار نماز باید در همه کتاب‌ها باشد. الحمدلله الآن اینطور شده است. ده سال پیش فقط کتاب دوم دبیرستان نماز داشت. سوم دبیرستان، چهار دبیرستان نماز نداشت. دانشگاه اصلاً بحث نماز مطرح نبود. یعنی آنوقتی که باید نسل نو ما به نماز توجه کنند، معارف دانشگاه و کتاب‌های آموزش و پرورش نماز نداشت. الآن یک تغییراتی شده است. ولی باید نماز را پر جاذبه باشد.

چرا نماز را سبک می‌شمارند؟ نمی‌شناسند. شما اگر علامه طباطبایی را نشناسی، ممکن است با دوچرخه به او بخوری و عذرخواهی هم نکنی. اما اگر فهمیدی علامه طباطبایی است، استاد مطهری است، مجتهد است، فیلسوف است، مفسر است، عارف است، سلام علیکم! ما اگر بشناسیم طلا است، دو دستی نگه می‌داریم، وقتی می‌فهمیم حلبی است، دور می‌ریزیم.

3- وظیفه مسئولان فرهنگی در ترویج فرهنگ نماز

موضوع بحث ما دلایل استخفاف است. دلایل سبک شمردن چیست؟ ۱- عدم شناخت است. مسؤولش مسؤولین فرهنگی هستند. حتی مهد کودک هم ولو به بچه‌ها هنوز نماز واجب نیست. اما می‌تواند اشعاری را در قالب نماز به بچه یاد بدهد. مسإله دوم عدم آموزش نماز است. نماز را سبک می‌شمارد چون بلد نیست. نمی‌داند چطور بخواند. اگر اول نماز برسد، وارد مسجد می‌شود. اما اگر آقا رکعت اول را خوانده باشد، نمی‌داند چطور به آقا متصل شود؟ آقا نشسته «اشهد ان لا اله الا الله» می‌گوید، ایشان یک رکعت خوانده است. می‌خواهد بلند شود باید تجافی بنشیند. احکام را نمی‌داند.

باید نوارهایی باشد که اسرار در آن باشد. پدر و مادرها وظیفه‌شان این است نوار آموزش نماز بگیرند و در خانه با بچه‌شان کار کنند. پدرها و مادرها! اگر تحصیلات بچه‌هایتان خوب بود، رشته‌های مختلف تخصص پیدا کردند، خانه و ماشین و ازدواج و همسر و جهازیه، سربازی و معافی حل شد. اما اگر نسل ما نسل تارک الصلاه باشد، چیزی برای قیامت ذخیره نکردید.

عدم توصیه به نماز، توصیه به نماز باید زیاد باشد. خود نماز درونش توصیه است. وقتی می‌خواهید نماز بخوانید، اذان می‌گویید. «حی علی الصلاه» دو بار، «حی علی الفلاح» دو بار، «حی علی خیر العمل» هم دو بار! جمعاً شش بار. پنج تا نماز داریم، پنج تا اذان دارد. پنج تا هم اقامه دارد، در اقامه‌ها هم باز همینطور است. هر روز در هر نمازی ما شصت، هفتاد بار خودمان به خودمان تلقین می‌کنیم: «حی» بشتاب. بشتاب یعنی با عشق باشد، زورکی نباشد.

4- بی توجهی به صدای اذان، نشانه استخفاف نماز

نشانه استخفاف چیست؟ مصادیق چیست؟ به اذان توجه نمی‌کنیم. قرآن یک آیه دارد می‌گوید: علامت مؤمن این است. «إِذا ذُکِرَ اللَّهُ‏ وَجِلَتْ‏ قُلُوبُهُم‏» (توبه/۹) «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُون‏»  یعنی فقط اینها مؤمن هستند، باقی مؤمن واقعی نیستند. «إِذا ذُکِرَ اللَّهُ‏ وَجِلَتْ‏ قُلُوبُهُم‏» وقتی یاد خدا می‌شود، دلشان فرو بریزد. چطور ماشین‌ها در جاده تند می‌روند، تا دوربین را می‌بینند ترمز می‌کنند؟ چطور این دست فروش‌ها کنار خیابان تا متوجه نیروی انتظامی می‌شوند، خودش و ترازویش را برمی‌دارد و می‌دود. چطور وقتی شما شوخی می‌کنی، تا متوجه می‌شوی دارند عکس می‌گیرند، صاف می‌ایستی؟ علامت مؤمن این است که وقتی صدای اذان را شنید، یاد خدا بیفتد. یاد خدا یک مصداقش اذان است. دلش فرو بریزد.

چرا نماز سبک است؟ پول برای نماز نمی‌گزارند. در کشور ما چقدر بودجه برای موسیقی است؟ چقدر بودجه برای ورزش است؟چقدر بودجه برای… اگر کسی خواسته باشد تخمه بشکند، در پارک می‌رود تخمه می‌شکند و پارک هم برقش مجانی است. اما اگر کسی می‌خواهد نماز بخواند می‌گویند: باید پول بدهید. برای تخمه شکستن برق مفت است، برای الله اکبر باید پول داد. البته یک کارهایی شده است. خیلی هم مأیوس نشوید. بالاخره یک مصوبه‌ای مجلس بود و دولت هم اقدام کرد. الآن آب و برق مسجدها، آن مقداری که مسجد هست، آن مقداری که مردم بخواهند نماز بخوانند، آب و برقش مجانی است. اما اگر کسی بخواهد چهار تا مغازه کنار مسجد درست کند، یک پاساژ و هر فاتحه‌ای هم چند میلیون بگیرند. تجارت مسجد غیر از خود مسجد است. آنجا که مردم نماز می‌خوانند آب و برقش مجانی نبود، حالا الحمدلله شده است. نماز خیلی کار دارد.

5- آموزش قرائت صحیح نماز

مسأله‌ی دیگر قرائت غلط است. عزیزان نوجوان! نماز درست کردنش سه دقیقه طول می‌کشد. نماز هفده کلمه است. باقی‌اش یا مستحب است یا تکراری است. هفده کلمه را هم دو جا همه ایرانی‌ها درست می‌گویند. الله اکبر را همه درست می‌گویند. «مالک یوم الدین» هم درست می‌گویند. آن پانزده تا عنایت می‌خواهد. پانزده تا در چهار قالب است. چهار ستون است. ستون اول: «ح» ستون دوم «ص»، ستون سوم «ع»، ستون چهار «غ». پنج، شش کلمه «ح» دارد. زمستان دستتان یخ می‌کند، اینطور می‌کنید. ها، ها! بسم الله الرحمن الرحیم غلط است. باید گفت: بسم الله الرحمن الرحیم! (از ته حلق)

«قل هو الله احد»، احد با «ح» است. «الرحمن الرحیم»، غلط است. «الرحمن الرحیم»! «و رحمه الله و برکاته»، «و اشهد ان محمداً» (صلوات حضار) «ح» را محکم بگویید. بچه‌های ما به لطف خدا خیلی برایشان آسان است، «ح» را سفت بگویید. «خ» نشود! «بسم الله الرخمن الرخیم» نشود. «ح» باشد منتهی «ح» …

برای «صاد» هم یک رگی از سوت در «صاد» بیاورید. «اللهم صل…» نگاه کنید من می‌گویم… با هم فرق می‌کند. «الله الصمد»، «اللهم صل»، «صالحین». «ع» هم از گلو بگویید. «عالم» یعنی سواد دارد. اگر بگویید: «آلم» یعنی مرض دارد. آلم! «رب العالمین»، «انعمت علیهم»، «السلام علیک»، «السلام علینا»، «السلام علیکم»

«غین» را هم نازک بگویید. قالی یعنی فرش، غالی یعنی چاپلوس! «غیر المغضوب» نماز کاری ندارد. افرادی هستند پیر می‌شوند مکه می‌آیند، آنجا روحانی کاروان در سرش می‌زند که شصت سال است این نماز را غلط می‌خواند. نمازی که آدم در پنج دقیقه درست کند… انصافاً کار ندارد. الآن بچه‌های ما کامپیوتر بلد هستند. ارتباط با اینترنت بلد هستند. خیلی از چیزها را بلد هستند، نماز را هم در پنج دقیقه درست کنند. اگر کسی نمازش را درست نکند، نماز را سبک شمرده است. البته «ط و ظ» را هم نگفتیم. «صراط» این «ط» با «ت» فرق می‌کند. «ضالین» با «زالین» فرق دارد. خیلی‌ها نمازشان درست و خیلی‌ها هم نمازشان غلط است. آن کسی که غلط است با کسی که درست می‌خواند کنار هم بنشینند، سه دقیقه الی پنج دقیقه نمازشان را تمرین کنند.

در نماز سه شرط است. شرایط صحت، شرایط قبولی، یک صلوات بفرستید. (صلوات حضار)

6-  شرایط صحت و قبولی نماز

شرایط صحت یعنی اگر می‌خواهی نمازت درست باشد باید این شرایط را انجام بدهی. مثل وضو! وضو نباشد نماز غلط است. رو به قبله نباشد، نماز غلط است. اخلاص! نیتت خدا نباشد، نمازت غلط است. بعضی شرایط، شرایط صحت نیست. شرایط قبولی است. یعنی نمازت درست است. اما اگر می‌خواهی قبول شود، مثل توجه در نماز! نماز بی‌توجه هم صحیح است. اما قبول نیست. مثل چای در آفتابه است. چای در آفتابه چای است اما هیچکس نمی‌خورد.

شما اگر خواستی پولی را به کسی بدهی، پرت کنی، ناراحت می‌شود و می‌گوید: نمی‌خواهم. پولت برای خودت باشد. پول همان پول است اما قبول نمی‌کند. چرا؟ برای اینکه با احترام پول را ندادیم. پول را پرت کردیم. توجه در نماز.

زن و شوهری که به هم نیش بزنند، نمازشان صحیح است اما قبول نیست. مثل لباسی که اتو ندارد. لباسی که اتو ندارد، مثل یک عدد گوشواره است. یک گوشواره هم گوشواره است، اما چون جفت نیست، هیچ زنی با یک گوشواره عروسی نمی‌گیرد. می‌گوییم مگر طلا نیست؟ می‌گوید: چرا. مگر گوشواره نیست؟ می‌گوید: چرا. می‌گوید: قبول نیست. طلا هست، گوشواره هم هست، ولی من قبول ندارم. باید دو تا باشد! بعضی چیزها شرایط کمال است. یعنی نماز صحیح هست، قبول هم هست، اما کامل نیست. مثل همسایه مسجد! همسایه مسجد که مسجد نماز نمی‌خواند، در خانه می‌خواند، نمازش صحیح است. اگر توجه داشته باشد، قبول هم هست اما نماز کاملی نیست. مثل پارچه‌ای که کادو نمی‌کنیم. یک کسی که پارچه‌ای را کادو می‌دهد، این را کادوپیچ می‌کند. مثل امام جمعه بی عمامه است. اگر یک آخوند و عالمی بدون عمامه نماز جمعه بخواند، نماز جمعه‌اش صحیح و قبول هست، اما مردم می‌گویند: لباس باید رسمی باشد. امام جمعه عبا و عمامه ندارد!!! تو همسایه مسجد هستی، مسجد نمی‌روی؟ استخفاف یعنی هم شرایط صحت را دقت کنیم، هم شرایط قبولی و هم شرایط کمال را دقت کنیم.

استخفاف این است که نمازمان قضا می‌شود و اعتنا نمی‌‌کنیم. مثل کسی که بدهکار است. اگر کسی بدهکار است باید توجه کند. یکوقت با یک کسی می‌رفتیم. به مغازه‌ای رسیدیم. این همراه من گفت: حاج آقا! شما اینقدر از ما می‌خواهی. گفت: بله! گفت: خداحافظ! به او گفتم: اگر از تو می‌خواهد، به او بده. اگر نداری بدهی، چرا گفتی؟ گفت: اگر از کنارش رد شوم و نگویم، فکر می‌کند من از یادم رفته است. به او می‌گویم اینقدر از من طلب داری و بعد هم می‌گویم: ندارم.

7- ترک نماز جمعه برای امور دنیوی

نمونه‌هایی را در قرآن برای استخفاف می‌گوید. پیغمبر ما مشغول نماز جمعه بود، خطبه می‌خواند، کاروانی با طبل و دهل آمدند جنس بفروشند. مثل شنبه بازار و جمعه بازار. اینها که پای سخنرانی بودند، همه بلند شدند سراغ خرید رفتند و فقط دوازده نفر نشستند. قرآن می‌گوید: خیلی آدم‌های عقب مانده‌ای هستید. طبل را دیدید، یک تخم مرغ و گوجه را دیدید، نماز را رها کردید و برای خرید رفتید؟ «وَ إِذا رَأَوْا تِجارَهً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَیْها» (جمعه/۱۱) تجارت را که دیدند سوی آن می‌دوند. «وَ تَرَکُوکَ قائِماً» رهبر را تنها گذاشتند. نمی‌گوید: «ترک الصلاه» می‌گوید: «ترکوک» پیغمبر را رها کردند. پیداست رها کردن پیغمبر، بدتر از رها کردن نماز است. اینها در نماز جمعه و پای خطبه‌ها نشسته بودند که بلند شدند و رفتند. قرآن نمی‌گوید: اینها بد آدم‌هایی هستند چون خطبه را رها کردند. بد آدم‌هایی هستند چون نماز را رها کردند. می‌گوید: بد آدم‌هایی هستند چون رهبر را تنها گذاشتند. «تّرّکوک» پیداست رها کردن رهبر بدتر از رها کردن نماز است.

یکوقت امام فرمود: حفظ نظام از نماز واجب‌تر است. من وقتی این را شنیدم یک مقدار جا خوردم که حفظ نظام از نماز هم واجب‌تر است. بعد دیدم بله! در مواردی از قرآن و روایات داریم اگر کسی نمازش را بخواند اما ولایت امیرالمؤمنین را قبول نداشته باشد، حکومتش حکومت طاغوت باشد، نمازش، نماز هست اما قبول نیست.

استخفاف، بی‌توجهی به نماز می‌کند. شما صبح که می‌خواهی بچه‌ات را بیدار کنی، می‌گویی: بلند شو نمازت قضا شد، یا می‌گویی: بلند شو مدرسه‌ات دیر شد؟!! دلت کجا می‌تپد؟

من یکوقت در ماشین می‌رفتم، پشت ماشین ردیف دوم بودم. همینطور سرم پایین بود، یک مرتبه راننده گفت: وای… پریدم بالا و گفتم: چه شد؟ گفت: فلان تیم باخت! گفتم: تو خانه می‌خوابی نمازت قضا می‌شود، اینطور می‌پری و بگویی: وای آفتاب زد؟ اینها استخفاف نماز است. آدم ورزش را ترجیح بدهد، مهمانی را ترجیح بدهد، فیلم‌ها را ترجیح بدهد. به بهانه ارباب رجوع نماز را عقب بیاندازد. اینها استخفاف نماز است.

عروس‌ها، بعضی‌هایشان در آغاز زندگی ممکن است ترک نماز کنند. می‌گوید: آخر دست‌هایم را اینطور کردم، زلفم را چنین کردم، آرایشم چنین است، من خواسته باشم وضو بگیرم، عروسی‌ام به هم می‌خورد. خان زاده‌های قدیم موقع راه رفتن دستشان را اینطور می‌کردند و راه می‌رفتند. یکی از آنها در چاه افتاد. طناب انداختند گفتند: بگیر و بالا بیا. گفت: اگر دستم را بگیرم، خان بودن من به هم می‌خورد. گفتند: پس همانجا بمان! عروس است، آرایش کرده، می‌گوید: یک شب که صد شب نمی‌شود، حالا یک شب نماز نخوانم. اینها همه استخفاف است.

تند خواندن نماز سبک شمردن است. نماز را باید عادی بخوانی. حدیث داریم نماز به بعضی‌ها می‌گوید: «ضیعتنی‏ ضیعک الله‏» (کافی/ج۳/ص۲۶۸) ضایعم کردی، خدا ضایعت کند. از وزارت راه بگویم، بسیاری از پروازها در وقتی است که قبل از اذان سوار می‌کنند، آفتاب هم که بزند به مقصد رسیدیم. یعنی نماز صبح قربانی می‌شود. تقریباً اکثر پروازهای ما چند دقیقه‌ای تأخیر دارد ولی حاضر نیستند برای نماز، بخشنامه هم شده است. مقام معظم رهبری بارها فرموده که پروازها را طوری برنامه‌ریزی کنید که نماز مردم قربانی نشود. هم آقا دستور داده، هم دولت دستور داده، اما باز قانون کافی نیست. مجری می‌خواهد، سوز می‌خواهد. در بسیاری از پروازها نماز قربانی می‌شود.

8- توجه به نماز بیماران در مراکز درمانی

بیماری، در بیمارستان‌ها خیلی‌ها چون بیمار هستند، مثلاً می‌گوید: دستم خونی است، بعد نماز می‌خوانیم. دستم ورم کرده باشد بعد نماز می‌خوانیم. به راحتی از نماز می‌گذرند. دستت خونی است، خون را بشوی. وضوی جبیره بگیر. در جمهوری اسلامی باید پرستارها یک چند ساعتی احکام بیمارها را ببینند. خدا برادر ما جناب فلاح زاده را حفظ کند. کتابی برای احکام بیماران نوشته است. یک کتاب احکام کوچک است. بعضی پرستارها بی‌اعتنا هستند. بیمار می‌گوید: خانم! می‌شود من نماز بخوانم؟ می‌گوید: حالا نمی‌خواهد نماز بخوانی. باشد بعد خوب شدی، برو خانه بخوان. این اگر خواسته باشد نماز بخواند باید تختش را رو به قبله بچرخاند. این پرستار برای اینکه سر تخت را کج نکند، می‌گوید: برو خانه نماز بخوان. اینها همه استخفاف است.

بحث را شب شهادت امام صادق می‌بینید. فرمود: اگر کسی نماز را سبک شمارد… علامت شهر اسلامی این است که مردم با اذان صبح بیدار شوند. علامت شهر اسلامی این است که تا اذان گفتند، بازار را ببندند. البته آنهایی که وقت اذان مشغول مشتری هستند فکر نکنند برنده هستند، اینها باختند. چون سر ظهر اذان می‌گویند. مغازه را ببندم، یا یک پارچه بکشم یا به بغل دستی‌ام بگویم: مواظب مغازه من باش من بروم نماز بخوانم برگردم. ده دقیقه، یک ربع، دل از این مشتری نمی‌کنم. خدا می‌گوید: دل نکندی، حالت را می‌گیرم. این مشتری را بگیر، یک سودی از او گرفتی. عصری دو نفر را به اسم مشتری برایت می‌فرستم، یک ساعت تو را الاف می‌کند، بعد می‌گوید: خیلی خوب! باشد برمی‌گردیم. این به جای آن! یک ربع نرفتی نماز بخوانی، عصری یک مشتری بی‌خود دو ساعت الافت کرد، آخر هم از تو نخرید و سودی هم به تو نداد. خدا حالگیری می‌کند.

می‌گوید: «ضیعتنی‏ ضیعک الله‏» ضایعم کردی، خدا ضایعت کند. بعد حدیث داریم به بعضی‌ها می‌گوید: «کرمتنی» مرا گرامی داشتی. الآن در جمهوری اسلامی اتاق مدیر کل بهتر است، یا نمازخانه؟ هر اداره‌ای که اتاق مدیر کل قشنگ بود و نمازخانه‌اش کثیف بود و بد بود و تاریک بود، این پیداست مدیر کل می‌خواهد بگوید: هرکس با من مذاکره دارد، هرکس با من گفتگو دارد، در اتاق شیک بیاید. هرکس با خدا گفتگو دارد، در اتاق کثیف برود. این بی ادبی است. الآن مقام معظم رهبری اینجا بیاید، بگوییم: آقا شما روی زمین بنشین، من روی صندلی می‌نشینم. اگر آقا روی زمین بنشیند و من روی صندلی بنشینم، تمام ایران هفته آینده تلویزیون را خاموش می‌کنند. می‌گویند: قرائتی خیلی آدم بی‌ادبی است. آقا آمد به آقا گفت: روی زمین بنشین و خودش روی صندلی نشست. حیا هم خوب چیزی است. هرکس می‌خواهد با من مذاکره کند اتاق فلان. هرکس می‌خواهد با خدا مذاکره کند، نمازخانه تنگ و اتاق تاریک! اینها همه مصادیق استخفاف است. سفارش مهمی است. امام صادق هم دقیقه آخرعمرشان گفت. آخر بزرگان دقیقه‌های آخر عمر، عصاره عمرشان را می‌گویند. وصیت یعنی چه؟ یعنی یک عمری پول جمع کردم، حالا که می‌خواهم بمیرم می‌گویند: این پول را کجا خرج کنید.

یکی از آقایان چند جلد کتاب نوشته تحت عنوان این آخرین کلمات چیست؟ مثلاً بوعلی سینا آخرین کلمه‌اش چه بود؟ سعدی آخرین کلمه‌اش چه بود؟ فلان عالم آخرین کلمه‌اش چه بود؟ تمام دانشمندان آخرین کلمه‌شان را چاپ کردند و چند جلد شده است. چون آخرین کلمه انسان آن قطعنامه انسان است. یعنی شیره عمرم این است. امام صادق لحظه آخر عمر فرمود: بروید فامیل‌ها را دعوت کنید سریع بیایند. آمدند اتاق پر شد. چشم‌هایش را باز کرد. فرمود: هرکس نماز را سبک شمارد، ما شفاعت او را نمی‌کنیم. قطعنامه عمر امام صادق است.

9- نماز امام خمینی در بستر بیماری

شما امام را ندیدید؟ حالا شما هم بعضی نوجوان هستید، شاید ندیده باشید. امام روزهای آخر عمرش که سرم به دستش بود، نمی‌توانست روی پا بایستد، بحول الله را روی پای خودش گفت و روی صندلی نماز نخواند. دو نفر بلندش می‌کردند. دو نفر خم می‌کردند، با دو نفر نماز می‌خواند. اگر آدم می‌تواند روی پای خودش بایستد و امکان هست… خوب حالا مریض شده، باشد بعد بخواند. آقا پایم درد می‌کند. نمی‌خواهد رکوع کنی. نمی‌خواهد سجده کنی. اینها استخفاف است. امروز بحثمان استخفاف بود.

برخوردهای مثبت هم در مورد نماز داریم. حضرت ابراهیم که مکه رفت، گفت: خدایا من آمدم برای اینکه نماز به پا شود. نگفت: اینجا زمین در آینده گران می‌شود. اینجا کنار بلوار و اتوبان است، پاساژ می‌شود، شهرداری تغییر کاربردی می‌گیرد. گفت: خدایا من که آمدم مکه برای مسکن، برای این است که بچه‌هایم نماز خوان است. این یک مورد.

«حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ» (بقره/۲۳۸) یعنی نماز را حفاظت کنید. «تَتَجافى‏ جُنُوبُهُم‏» (سجده/۱۶) از رختخواب خودش را برای نماز شب می‌کند. «الَّذینَ هُمْ عَلى‏ صَلاتِهِمْ دائِمُون‏» (معارج/۲۳)، «خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِد» (اعراف/۳۱) مسجد می‌روید زن هرچه زینت دارد به خودش آویزان کند. مرد طلا برایش حرام است. عطر بزند. اگر یک عده نماز را سبک می‌شمارند، یک عده هم نماز را… خوش صدا اذان بگوید. احترام نماز است. بین چند پیشنماز کسی که قرائتش بهتر است، پیشنماز شود. پیشنماز عادل باشد. یعنی گناه کبیره نکرده باشد. پیغمبر فرمود: نور چشم در نماز است.

امام حسین عصر تاسوعا که حمله کردند، فرمود: جنگ را فردا بیاندازید. من می‌خواهم امشب هم نماز بخوانم. اول جایی که در زمین ساخته شد برای نماز بود. «إِنَّ أَوَّلَ بَیْت‏» (آل عمران/۹۶) اگر ما شهرک‌هایی داریم که بعد از دهها سال هنوز مسجد ندارد، قرآن می‌گوید اول جایی که درست شد، کعبه بود. یعنی در مقابل افرادی که نماز را سبک می‌شمرند، افرادی هم نماز را سبک نمی‌شمارند.

دعا می‌کنم. آمین بگویید. نماز ۵ دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد. ما گاهی وقت‌ها دو ساعت، پنج ساعت، ده ساعت، یک بازی را دنبال می‌کنیم که توپ کدام کشور وارد دروازه کدام کشور شد. پنج دقیقه، ده دقیقه با خدا رابطه داشته باشید. خدا به نماز ما نیاز ندارد. همه مردم رو به خورشید خانه بسازند، چیزی گیر خورشید نمی‌آید. همه مردم پشت به خورشید خانه بسازند، چیزی از خورشید کم نمی‌شود. ما همه نماز بخوانیم، چیزی گیر خدا نمی‌آید. همه نماز نخوانیم، کافر شویم، چیزی از خدا کم نمی‌شود. اما حیف است ما این همه نعمت بگیریم، و یک تشکر نکنیم. سگ را لقمه می‌دهی دم تکان می‌دهد. اگر چند استخوان چرب به سگ بدهی، به دزد خانه حمله می‌کند. به درخت آب بدهی، میوه می‌دهد. میوه ندهند، سایه و چوب می‌دهد. ماشین جماد است. بنزین بزنی راه می‌رود. انصاف نیست ما این همه نعمت‌های خدا را بگیریم و سری تکان ندهیم. چه نعمت‌های عمومی، چه نعمت‌های خصوصی. خدایا بالاترین درجه ایمان و معرفت را به ما بده که ما نماز را سبک نشماریم.  

 

 

«سؤالات مسابقه»

1- براساس سخن امام صادق علیه السلام، چه امری موجب محرومیت از شفاعت می شود؟

1) ترک نماز

2) سبک شمردن نماز

3) انکار نماز

2- مهم ترین دلیل سبک شمردن نماز چیست؟

1) عدم شناخت نماز

2) عدم توصیه به نماز

3) عدم امکانات برای اقامه نماز

3- ترک قهر و کینه، از کدام شرایط نماز است؟

1) شرط همت

2) شرط قبولی

3) شرط کمال

4- آیه 11 سوره جمعه از چه کاری انتقاد می کند؟

1) تعطیلی روز جمعه

2) ترک نماز جمعه

3) ترک تجارت در روز جمعه

5- آیه 31 سوره اعراف به چه امری اشاره دارد؟

1) ترک زینت در نماز

2) استفاده از زینت در نماز