آداب تبلیغ دین در ماه رمضان

بسم الله الرحّمن الرّحیم

بینندگان عزیز بحث را در آستانـﺔ ماه رمضان تماشا می‌کنند در محضر مبارک جمعی از روحانیون مستقر و مهاجر و طلاب عزیز و جمعی از خواهران دانشجوی طلبه و خواهرهای دبیرستانی، چون در آستانـﺔ ماه رمضان هستیم بحث روحانی و مردم وظیفه روحانی چیه، وظیفه مردم چیه؟ قرآن راجع به تبلیغ چه می‌گوید؟ تبلیغ وظیفه روحانی هم نیست هر معلم و مربی و شخصیت بزرگی مسئولیت دارد که امر به معروف و نهی از منکر کند و ارشاد کند. آیه ‌اش این است «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ» کسانی که تبلیغ می‌کنند « رِسَالَاتِ اللَّهِ» رسالت‌های خدا را تبلیغ می‌کنند «وَیَخْشَوْنَهُ» از خداوند پروا دارند «وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ» از غیر خدا نمی‌ترسند «وَکَفَى بِاللَّهِ حَسِیبًا» الأحزاب/39 و خداوند را برای حسابرسی کافی است.
1- تبلیغ دین، وظیفه‌ای عمومی است
یک مقدار راجع به این آیه صحبت کنیم. اول اینکه هشدار دادن مال انسان نیست توی حیوانات هم هشدار هست، قرآن می‌فرماید حضرت سلیمان(علیه السلام) آمد از یک منطقه‌ای برود که مورچه‌ها زیاد بودند مورچه‌ای که حضرت سلیمان(علیه السلام) را دید به مورچه‌ها گفت «یَا أَیُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاکِنَکُمْ»‌ای مورچه‌ها! بروید توی لانه‌ها «لَا یَحْطِمَنَّکُمْ سُلَیْمَانُ وَجُنُودُهُ» النمل/18حضرت سلیمان(علیه السلام) و لشگرش دارند می‌آیند اگر توی لانه‌ها نروید زیر پایشان له می‌شوید. یعنی مورچه هم فهمید که سلیمان(علیه السلام) و لشگر یانش دارند می‌آیند جانشان در خطر است، یعنی هر کجا که دیدید خطری است باید داد بزنید کسی که خطر ببیند داد نزند از مورچه هم کمتر است، مورچه داد زد یعنی افراد بی تفاوت اینها مشکل دارند. ماه رمضان ماه هجرت است هزاران طلبه از حوزه‌های علمیه بخصوص قم و مشهد و اصفهان و باقی حوزه‌ها پخش می‌شوند اگر کسی نیاز به هجرت دید و هجرت نکرد او هم از پرنده کمتر است چون پرنده‌ها برای ادامه حیاتشان هجرت می‌کنند ماهی‌های اقیانوسها هجرت می‌کنند. اصلاً قرآن می‌فرماید کسی که هجرت نمی‌کند، قرآن می‌فرماید هیچ مسئولیتی را به او ندهید «وَالَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یُهَاجَرُوا» ایمان دارد ولی هجرت نمی‌کند، کسی که ایمان دارد و هجرت نمی‌کند «مَا لَکُمْ مِنْ وَلَایَتِهِمْ مِنْ شَیْءٍ» الأنفال/72 هیچ مسئولیتی به او ندهید پیداست که رفاه طلب است مگر اینکه عذری داشته باشد مثلاً می‌گوید که من مادرم مریض است خانمم چنین است بچه‌ام چنین است یا قدرت بیانم ضعیف است مردم من را نمی‌پذیرند یا در اینجا کار مهمتری دارم هر کسی یک عذری داد و عذرش را خدا می‌داند.
 2- تداوم تبلیغ و آموزش معارف دینی
«الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ» یبلغون، فعل مضارع است و فعل مضارع مال استمرار است یعنی باید دائماً تبلیغ برویم اینکه ما فقط ماه رمضان و محرم تبلیغ می‌کنیم این فایده‌ای ندارد اگر درختی را سالی یکی دو بار به آن آب بدهند این میوه به درد بخور نمی‌دهد. رابطه بین مردم و روحانی و مردم و اسلام شناس باید دائمی باشد. (بلغ) تبلیغ باید جدی باشد یعنی باید با سوز و با هیجان و با شور باشد مِنّ و مِنّ و وارفتگی نمی‌خواهد هیجان و نشاط می‌خواهد(یبلغون) باب تفعیل یعنی باید یک جدیتی توی آن باشد. قرآن می‌فرماید اگر می‌خواهید قرآن حفظ کنید جدی باشید «خُذْ الْکِتَابَ بِقُوَّهٍ» مریم/12 درس می‌خواهی بخوانی جدی بخوان، نماز می‌خواهی بخوانی جدی باش، اینهایی که نماز می‌خوانند در حال کسالت قرآن می‌فرماید اینها در حال کسالت نماز می‌خوانند، زکات می‌دهند با کراهت «وَهُمْ کَارِهُونَ» التوبه/48 «وَهُمْ کُسَالَى» التوبه/54 نماز می‌خوانند در حال کسالت، نماز با کسالت مورد انتقاد است زکات با کراهت مورد انتقاد است هر کاری می‌کنیم جدی باشیم مِن و مِن نکنیم.
این «الذین» هم که توی قرآن هست درست است که یعنی مردها، اما خیلی وقتها الذین شامل زن‌ها هم می‌شود یعنی زنهای مبلغه، مثل اینکه نیروی انتظامی می‌نویسد عابرین محترم از پیاده رو عبور کنید حالا اینجا زنها حق ندارند بروند وسط خیابان بگویند خوب عابرین گفته عابرات که نگفته، اینجا وقتی می‌گویند عابرین یعنی هم عابرین و هم عابرات. مثلاً در روایات داریم که(رجل شک) مردی شک کرد بین رکعت سه و چهار امام می‌فرماید بنا را بر چهار بگذارد و یک رکعت بخواند حالا اگر زنی شک کرد چی؟ زن هم همینطور است اینجا(رجل) نه یعنی مرد، یعنی آدم. اینجا هم «الذین» نه یعنی مردها… مثل عابرین هر کسی که تبلیغ می‌کند.
3-تبلیغ براساس قرآن، نه خواب و رؤیا
« رِسَالَاتِ اللَّهِ» باید رسالت خدا را برساند، تبلیغات ما با کمال تاسف خیلی از آنها رسالت الهی نیست روی منبر خواب می‌گوید کی را خواب دید کی را خواب دید من پای منبر بوده‌ام در تهران حتی منبری‌های معروف که به او گفته‌ام آقا جان شما چقدر خواب گفتی؟ بخشی از خوابها دروغ است آن بخشی از خوابها که رویای صادقه است و خواب راستی است آن خوابها یک هفتادم وحی است خوب بسم الله، قرآن همه‌اش وحی است کدام عاقل چیزی را که تمامش وحی است رها می‌کند می‌رود یک چیزی می‌گوید که پنجاه درصد آن دروغ است آن چند درصدش که راست است تازه اگر راست بود یک هفتادم است کدام تاجر حاضر است طلایی که صددرصد خالص است بفروشد برود تاجر یخ بشود که نصفی از آن آب می‌شود آن نصفی هم که آب نمی‌شود هر هفتاد نفری که می‌آید یکی از آنها تشنه‌اش است آدم عاقل طلا فروشی را ول نمی‌کند و برود یخ فروش بشود خواب ممنوع جز خوابهای صادقه این هم در حد… مثلاً در قرآن اگر چهار پنج تا خواب است حساب کنیم یک پانصدم قرآن یک ششصدم قرآن یعنی هر ششصد تا مسئله یکی از آنها خواب باشد « رِسَالَاتِ اللَّهِ» خواب نیست.
اشعار، بعضی منبرها همه‌اش شعر است شعر بد نیست که روی منبر باشد هم هنر است، هم ذوق است، ادبیات است، ولی چقدر باید توی منبر شعر باشد؟ بعضی منبرها همه‌اش روضه است روضه هم « رِسَالَاتِ اللَّهِ» نیست ما باید ایام سوگواری روضه خوانی بکنیم اما نباید یک منبر نیم ساعته بیست دقیقه‌اش روضه باشد بیست دقیقه‌اش خواب باشد. « رِسَالَاتِ اللَّهِ» رسالت الهی چیه؟ تحلیل‌های سیاسی، حرفهای روزنامه‌ها، حرفهای بولتن‌ها، ور رفتن با مسائل… ما سه رقم علم داریم، بعضی علم‌ها علم مفید است، بعضی علم‌ها علم مضر است بعضی علم‌ها نه مفید است و نه مضر، هر سه هم توی قرآن آمده. علم مفید می‌ارزد که آدم توی بیابانها عقب یک نفر بدود تا یک چیزی یاد بگیرد مثل اینکه موسی به خضر(علیهما السلام) گفت: توی بیابانها عقب تو می‌دوم «هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِی مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا» الکهف/66 اجازه می‌دهی عقب تو بیایم «مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا» از چیزی که به تو داده شده یک چیزی هم به من بده که سبب رشدم باشد علم مفید این است که توی آن رشد باشد.
علم مضر، قرآن می‌گوید «وَیَتَعَلَّمُونَ مَا یَضُرُّهُمْ وَلَا یَنفَعُهُمْ» البقره/102 یاد می‌گیرند ولی علم‌هایی که مضر است. علمی که نه مفید است و نه مضر مثل تعداد اصحاب کهف، اصحاب کهف چند تا بودند؟ شش تا بودند هفتمی سگ‌شان بود، هفت تا بودند هشتمی سگ‌شان بود، حالا یا پنج تا یا سه تا یا شش تا، این چه فایده‌ای دارد. این استان چند تا بز دارد چند تا شتر، می‌خواهیم چه کنیم؟ آمار مساجد، آمار منارها، برو توی مسجد نماز بخوان. بسیاری از کتابهایی که راجع به علوم قرآن نوشته‌اند بعضی بحث هایش خوب است مثل مثلاً بحث اعجاز، اما بعضی بحث هایش چه فایده‌ای دارد؟ من شصت هفتاد تا کتابهای علوم قرآن گرفته‌ام انصافاً بسیاری از حرفهایش آنهایی است که ندانیم هیچ ضرری ندارد، هیچ ندانیم ضرری هم ندارد. باید علمی باشد که اگر ندانیم ضرر داشته باشد.
روی منبر چی بگوئیم؟ حرفهایی که روی منبر می‌زنیم سه تا شرط دارد؟ 1- واجب 2- مستحب 3- نیاز جامعه، یعنی اگر پائین منبر پرسیدند حضرت آقا شما روی منبر چی فرمودی بگویی این تیکه‌اش واجب بود، این تیکه‌اش مستحب بود، این تیکه‌اش نیاز جامعه بود. ما حق نداریم اطلاعات خودمان را بگوئیم. رمز اینکه بعضی از کتابهای معارف دانشگاه در دانشگاه شکست خورد چون دانشمندان کتاب معارف را نوشتند چیزهایی توی آن آوردند که دانستنش برای دانشجو واجب نبود مستحب هم نبود نیاز جوانهای امروز هم آن بحث نبود. بله یکوقت یک صندوق می‌گذارند توی دانشگاه می‌گویند چه شبهه‌ای داری؟ اشکالاتی که امروز از طریق اینترنت و از طریق دوستان یا دشمنان هر اشکالی رفته توی مخش اشکال را بنویسد و توی صندوق بیندازد اگر دیدم این اشکالی است که توی ذهن جوانها است جواب آنرا بدهیم و کتاب درسی کنیم که جوان وقتی درس می‌خواند شبهه‌اش هم برطرف بشود اینرا می‌گویند علم مفید. الان منبرها خیلی گران تمام می‌شود مردمی که آنجا نشسته باشند اگر صد نفر باشند می‌دانی گوشت کیلویی چند هزار تومان است؟ می‌دانی یک دقیقه عمر چقدر قیمت دارد؟ اصلاً می‌دانی که خورشید و ماه تابیده برای بشر، خلق لکم، سخر لکم، متاعا لکم، ابر و باد و مه و خورشید این برای بشر است، آدم نمی‌شود که بشر را حرام کند حتماً کلمات مفید باشد بهترین کلمات هم خود قرآن است.
4- اخلاص و تقوا در تبلیغ دین
«و یَخْشَوْنَه» یعنی تقوا داشته باشید، یکی از مسائل تقوا این است که برای پول منبر نروید نه اینکه پول نگیریم، اخلاص را معنا کنم، در اخلاص دو تا آیه داریم، یکی می‌گوید نیت تو پول نباشد اخلاص این است که در دل و در زبان در دل «لَا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزَاءً وَلَا شُکُورًا» الإنسان/9 در دلش هدفش پول نباشد نیت او پول نباشد، به زبان هم قرآن می‌گوید «لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا» الأنعام/90 به زبان هم سوال نمی‌کنند. اما اگر دادند دستشان درد نکند بنده که هر وقت به من پول می‌دهند کلی خوشحال می‌شوم. نمی‌گوید(لا أخذ منکم) نمی‌گوید به تو پول دادند نگیر. الان که شما اینجا نشسته‌اید از اکسیژن استفاده می‌کنید اما هیچکدام به نیت اکسیژن وارد سالن نشده‌اید نیت اکسیژن نیست، بنده آمدم توی استان شما تشنه‌ام بشود آب می‌خورم اما ولله بالله برای یک لیوان آب… آب بخورید برای آب نباشید. «و یَخْشَوْنَه» از خدا بترسند تقوا داشته باشند.
 اگر حدیثی را شک دارند نگویند، صاف بگوید بلد نیستم نگوید اگر بگویم بلد نیستم خواهند گفت که آقا سواد ندارد بله، بسم الله الرحّمن الرحّیم محسن قرائتی سوادش کم است من را بگویند سواد ندارد بهتر از این است که بگویند دین ندارد چیزی که بلد نیستیم بگوئیم بلد نیستیم. سوالهای مردم هم همه‌اش سوالهای به درد بخور نیست بسیاری از سوالهای مردم بیخود است اصلاّ وجود خارجی ندارد آقا اگر کسی زنش زائید و بچه‌اش هفت تا کله داشت بعد این بچه هم مرد خواست غسل کند از کدام کله غسل کند؟ حالا کی بچه زائیده که هفت تا کله داشته باشد؟ آقا اگر مادر زن کسی شیر داد به دختر عمه‌ی پسر خاله‌ی زن پدرش به مادر زن برادرش محرم است یا نه؟ اصلاً کو یک همچین سوالی؟ اصلاً گاهی وقتها مردم مریض هستند یک سوالهای پیچ در پیچ می‌کنند این برای اینکه آقا را رسوا کنند حالا مثلاً که چی؟ اصلاً
 بنده بعضی از سوالها را نمی‌خواهم بدانم افتخار می‌کنم که بلد نیستم، اسم زن شمر چی بود؟ بلد نیستم و افتخار می‌کنم که بلد نیستم وای به حالت که عمرت را صرف اسم زن شمر کردی برو توبه کن. همه‌ی سوالها را نباید جواب داد. سوالهایی از پیغمبر(صل الله علیه و آله) می‌کردند که آقا، زمان قیامت کی است؟ «قُلْ إِنْ أَدْرِی» الجن/25 بگو بلد نیستم، مگر هر سوالی را باید جواب داد؟ مگر هر سوالی را قصد قربت دارند؟ سوالهای امتحانی را جواب ندهید. بعضی سوالها مثل اینکه آقا نظر شما راجع به فلانی چیه؟ فتنه گر است می‌خواهد از شما چیزی در بیاورد و این را فتنه کند. آیات زیادی توی قرآن داریم که «قُلْ إِنْ أَدْرِی» بگو بلد نیستم.
از خدا ترسیدن یعنی چه؟ یعنی مواظب باش حق مردم از بین نرود اگر مردم پای منبر نشسته‌اند یک چیزی بگوئیم که اگر رسول خدا در را باز کرد و آمد دید من روی منبر این حرفها را می‌زنم بگوید آفرین. یک قصه برایتان بگویم، خدمت مرحوم فلسفی بودیم خدا رحمتش کند، در آستانـﺔ ایام تبلیغی حالا نمی‌دانم که شب اول محرم بود یا شب اول ماه رمضان، یکی از دوستان گفت آقا شما واعظ حدود صد ساله‌ای هستی یک نصیحتی به ما طلبه‌های جوان بکن، ایشان گفت یادتان هست که در روضه می‌خوانید امام حسین(علیه السلام) در کربلا شهید شد زن و بچه‌اش را اسیر کردند آوردنش توی دارالحکومه بعد یکی از بچه‌های امام گفت‌ای یزید یا‌ای ابن زیاد، نمی‌دانم کدامها است، (ما ظنک برسول الله لو رأنا علی هذا الحال) اگر رسول خدا الان در را باز کند بیاید ببیند تو با اینطور رفتار می‌کنی، این روضه را ما خودمان می‌خوانیم گفت آقایی که روی منبر هستی ما(ما ظنک برسول الله) اگر رسول الله در مسجد را باز کند و بیاید بنشیند امام زمان(علیه السلام) آمد نشست که ببیند شما برای مردم چی می‌گویی؟ چیزی را برای مردم بگوئید که اگر پیغمبر(صلی الله علیه و آله) یا حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وارد مسجد شدند رنگ شما… و لذا لازم هم نیست که ده جلسه راجع به یک چیز صحبت کنید اصلاً لازم هم نیست که یک جلسه صحبت کنید، اصلاً لازم هم نیست که هر روز صحبت کنید، شما روز شانزدهم ماه رمضان نتوانستی مطالعه کنی بگو آقا جان ولله راستش را بخواهید من دیشب مطالعه نکردم منبر امروز تعطیل من انشاالله یک روز دیگر جبران می‌کنم دلیل ندارد که ما هر روز حرف بزنیم ولو بی مطالعه، دلیلی ندارد که منبرها چهل دقیق طول بکشد یک روز سه دقیقه حرف بزنید، یک روز هشت دقیقه حرف بزنید، یک روز بیست دقیقه حرف بزنید، تا مردم نشاط دارند حرف بزنید، مردم بیش از بیست دقیقه نشاط ندارند بیست دقیقه اول دل می‌دهند بیست دقیقه دوم دل نمی‌دهند گوش می‌دهند بیست دقیقه سوم نه دل می‌دهند و نه گوش می‌دهند فقط نگاه می‌کنند آدمی که دل می‌دهد همچین است؟ ؟ ؟ آدمی که گوش می‌دهد قیافه‌اش همچین است؟ ؟ ؟ بیست دقیقه سوم نه دل می‌دهد و نه گوش می‌دهد دیگر از حال رفته است کیلویی نگاه می‌کند قیافه‌اش همچین می‌شود.هر چه حرف حسابی داری توی بیست دقیقه‌ی اول بزن.
 5- رعایت حقوق مردم در مسجد
بارها گفته‌ام باز هم می‌گویم صدای بلندگوی مسجد اگر همسایه را اذیت کند گناه بزرگی است چه ختم، چه چله، چه الغوث الغوث، هر دعایی… ما فقط یک جا حق داریم داد بزنیم و آن اذان است این هم قبل از اذان حق نداریم داد بزنیم شما یک دقیقه قبل از اذان حق نداری مناجات پخش کنی فقط گفته‌اند که اذان بلند بگو آن هم با صدای خوب اگر کسی صدایش خوب است با حلقوم اذان بگوید. بعضی از دوستان شهرداری تهران آمدند که ما می‌خواهیم یک برنامه ریزی کنیم همه‌ی پارکها و اداره‌ها و چهار راهها بلندگو نصب کنیم گفتیم کل تهران هم برود روی صدا این ثواب ندارد ثوابی که گفته‌اند اذان با حلقوم است اذان پلاستیکی ثواب ندارد شما رادیو را باز کن آن پلاستیک است بگذار پشت بلندگو پلاستیک به پلاستیک این اجر ندارد. آن اذانی که گفته‌اند این است.
بین دو نماز حداقل دعا، استخاره بین دو نماز ممنوع چون یک نفر که می‌آید پهلوی من استخاره کند این آقا یک نفر است که استخاره می‌خواهد دویست نفر نشسته‌اند به چه دلیل دویست نفر معطل شوند برای استخاره؟ یک نفر تجاوز به حقوق مردم یکی‌اش همین است رفتم توی یکی از مساجد تهران دیدم نوشته استخاره بعد از دو نماز، دیدم خیلی خوب است از پیش نمازش خوشم آمد. تعبیر خواب بعد از دو نماز، مسئله بعد از دو نماز، پول جمع کردن بعد از دو نماز، آقا مردم در می‌روند، مگر تو اسیر گرفته‌ای مگر تو می‌خواهی گروگان بگیری بگذار در روند. آقا پول جمع نمی‌شود، باسمه تعالی بگذار جمع نشود مسئولیت من این است که هر چه خدا گفته. این توی خانه نماز می‌خواند پنج دقیقه طول می‌کشد حالا توی مسجد ده دقیقه یک ربع نه اینکه توی خانه ده دقیقه مسجد چهل دقیقه خوب این مقایسه می‌کند دیگر مسجد نمی‌آید می‌بیند که دکانش را باید یک ساعت تعطیل کند اگر نماز کم باشد یعنی نماز فشرده خوانده بشود وسط دو نماز مردم را گروگان نگیریم صدای بلندگو مزاحم نباشد توی مسجد تبعیض قائل نشویم بین پولدار و فقیر کسی را از سر جایش بلند نکنیم مسجد ارث پدر کسی نیست که سهم زنها را نصفه می‌دهند اصولاً مسجدهای ما دو سوم آن مال مردها است یک سوم آن مال زنها فکر می‌کنیم ارث است که مرد دو برابر زن ارث می‌برد اگر تعداد زنها بیشتر است سهم مسجد باید بیشترش مال زنها باشد در تقسیم بخاری و فرش و امکانات باید یک جور باشد با کمال تاسف ما می‌بینیم که قسمت پائین مساجد را به مردها می‌دهند قسمت‌های بالا که باید از پله‌ها بالا بروند را می‌دهند به زنها و حال آنکه بالا رفتن از پله برای زن مشکل‌تر است بسیاری از زنها حامله هستند درد پا توی زنها بیش از مردها است چرا مردها بیایند توی سطح آنوقت زنها بروند قسمت بالکن؟ به هر حال اینها تبعیضاتی است که شده است تقسیم است زیر پای زنها موکت است و زیر پای مردها فرش است مردها قسمت رفاه هستند در معماری مسجد باید سعی کنیم اگر زمستان می‌شود بخاری که رو به قبله است خاموش کنیم چون نماز خواندن رو به آتش مکره است اگر لازم است که بخاری روشن کنیم بخاری را اینطرف و آنطرف روشن کنیم.
یک پنکه برای آقا نگذاریم گاهی مسجد گرم است همه مردم عرق می‌کنند آنوقت برای آقا که یک نفر است یک پنکه بگذارند، پنکه به همه تاب بخورد کی گفته که مردم پنکه نداشته باشند آقا به تنهایی پنکه داشته باشد. سیگار کشیدن توی مسجد ممنوع است هوای مسجد مال همه است به چه دلیل شانزده نفر می‌آیند هوای همه را دودی می‌کنند این تجاوز به حریم هوایی است تجاوز به حریم هوایی لازم نیست که با فانتوم باشد من هم که سیگار می‌کشم و دودش می‌رود توی حلق بغلی همینطور است توی خانه پدر حق ندارد سیگار بکشد چون هوای اتاق مال بچه هم هست تجاوز به بچه یکی‌اش هم همین است که من تجاوز می‌کنم به تنفس بچه،
اذان گفتن تقسیم شود. نباید اذان گفتن ارث پدر یک نفر باشد بعضی از مساجد یک نفر هست که هفتاد سال است که اذان می‌گوید دستش درد نکند ولی یک کسی دیگر می‌خواهد بگوید ممنوع نباشد خوب یک بار هم او بگوید توی هیئت امناء یک آموزش و پرورشی، یک دبیرستانی، یک دانشجو، یک استاد دانشگاه باشد. مساجدی که هیئت امنائش پنج شش نفر یک جور هستند این مساجد معمولاً مساجد مرده‌ای هستند حالا ممکن است که یکی از آنها هم زنده باشد اما معمولاً یک فکر یک فکر است اما توی هیئت امناء باید یک خانم باشد نصف مردم زن هستند، باید یک دبیرستانی باشد، باید یک استاد دانشگاه باشد، توی ستادهای نماز جمعه باید مسئولین آموزش و پرورش هم عضو باشند نماز جمعه‌ها و هیئت امنای مساجد که پنج شش نفر همفکر هستند اینها موفق نیستند.
 6- شجاعت در بیان سخن
«وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ» از کسی نترسد آقا این حرف را بزند مردم بدشان می‌آید خوب بدشان بیاید، من حرف حق را می‌زنم باید سلیقه داشته باشیم چی بگوئیم؟ بعضی حرفها را اول ماه رمضان نباید بزنیم بعضی حرفها را وسط ماه رمضان نباید بزنیم بعضی حرفها را در این سن نباید بزنیم رسیدن به نسل نو خیلی مهم است. برادران عزیزی که پخش می‌شوید من دستتان را می‌بوسم پیشانی شما را می‌بوسم من مخلص شما هستم ولی روحانیون عزیزی که توی شهرها و روستاها پخش می‌شوید یکی یک دبیرستان هم بروید اینطور نباشد که ما توی یک مسجد برویم برای صد تا مرد یا خانم نماز بخوانیم بغل مسجد یک دبیرستان است هشتصد تا جوان هستند اینها طلبه ندارند به نسل نو هم برسیم اینهایی که روحانی ندارند ماه رمضان یک طلبه ببینند این مساله مهم است. از کسی نترسیم «قُلْ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ» الأنعام/91 بگو خدا باقی را بریز دور حدیث داریم اگر مخلص بودی آنهایی هم که از تو بدشان می‌آید دل هایشان را به تو مهربان می‌کند اما اگر خواسته باشی مردم را راضی کنی خدا از تو ناراضی است همانها هم بالاخره از تو راضی نخواهند شد.
«وَکَفَى بِاللَّهِ حَسِیبًا» یعنی توکل بر خدا کن هر چه رزق ما باشد می‌رسد. گاهی توی یک روستا چهارتا چمران و رجایی پیدا می‌شوند گاهی وقتها توی مساجد نبش خیابان تهران کسی هیچ تکانی نمی‌خورد یکوقت می‌بینی در یک محله کوچک حرف انسان به دل می‌نشیند یکوقت می‌بینی در یک منطقه‌ی بزرگ حرف به دل نمی‌نشیند این خداست که باید دلها را تغییر بدهد.
 امیدوارم که خداوند از همه‌ی بر کات رمضان همه‌ی ما را برخوردار بدارد و مردم عزیز هم قدر این عزیزان طلبه‌ها را داشته باشند این طلبه ها… من الان طلبه‌ای را سراغ ندارم که چهار سال درس خوانده باشد برود تبلیغ، اکثر طلبه‌ها از شش سال به بالا هستند آنوقت شما می‌دانید که شش سال برود دانشگاه مهندس می‌شود منتهی طلبگی مثل درخت پسته می‌ماند بعد از هفت سال میوه می‌دهد مراجع ما بعد از هفتاد سالگی کارشان شروع می‌شود ما تازه وقتی ده سال درس خواندیم تازه طلبه‌ی نو هستم قدردانی از اینها بشود نه ما توقعی از شما داریم طلبه‌ها هم نباید توقع داشته باشند که همه‌ی مردم گوش بدهند قرآن آیات زیادی دارد که به پیغمبر می‌گوید حرفت را بزن «وَإِنْ تَوَلَّوْا» البقره/137 یعنی ممکن است حرف بزنی ولی عده‌ای گوش ندهند اگر گوش ندادند غصه نخورید نه ما باید توقع داشته باشیم که همه‌ی مردم باید مرید ما بشوند هم مردم نباید توقع داشته باشند که ما فرشته هستیم ما هم آدم هستیم. ما رفتیم خانه‌ی یک کسی خوابیدیم گفتم آقا ما را برای نماز صبح صدا بزن گفت به به به به به! امام(رحمه الله علیه) زنده بود من هم نماینده امام بودم در نهضت سواد آموزی، گفت تو نماینده امام هستی خوابت می‌برد؟ ! گفتم خوابم که نماینده امام نیست خودم نماینده امام هستم این فکر می‌کند که من که نماینده امام هستم اتوماتیک سحر می‌پرم بالا، نه آقا من هم اگر ماست بخورم یا دیر بخوابم خوابم می‌گیرد ممکن است نماز صبح‌ام قضا بشود مردم فکر می‌کنند که طلبه‌ها نژادی هستند فرشته، ما هم مثل باقی نه مردم از ما توقع اضافی داشته باشند و نه ما از مردم توقع اضافی داشته باشیم نصف مشکلات زن و شوهر‌هایی که با هم دعوا می‌کنند این است که از هم توقع بی جا دارند اگر توقع بی جا نداشته باشیم هم زندگی خانوادگی شیرین می‌شود هم زندگی توی مسجد شیرین می‌شود.
 والسلام علیکم و رحمه اللَّه و برکاته

لینک کوتاه مطلب : https://gharaati.ir/?p=2883

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

rekonstruksi pola pertahanan rise of samurai optimasi performaanalisis cluster multiplier fruit party efisiensi putaranteknik pengambilan keputusan real time spaceman akurasi targetpemetaan variasi multiplier 5 lions megaways pengembalian hasilanalisis respin mekanik cleocatra keberlanjutan durasi bermainmetodologi penangkapan simbol big bass splash ritme algoritmainterpretasi teknis dinamika multiplier madame destiny arah putaraneksplorasi pengganda nilai wild bounty showdown target strategis 50 jutaanalisis frekuensi multiplier starlight princess akumulasi nilaistrategi pengaturan saldo sugar rush 1000 target 70 jutae4 pendekatan terukur dan evaluasi rtp moderne4 pola disiplin mahjong wins 2 dengan mindset juarae4 pola pengelolaan dana cerdas mahjong wins 3e4 pola rtp stabil mahjong wins yang viral tembus 30 jutae4 pola slow spin mahjong wins yang disebut lebih efektife4 rahasia pengaturan modal agar tidak cepat habisaws fenomena tumbling mahjong pgsoftaws jam bermain gates olympusaws lucky neko ritme scatteraws momentum malam sweet bonanzaaws perkalian scatter tumbling mahjongaws intensitas scatter rtp mahjong2aws spam spin berkala mahjong wins3aws strategi inti wins1 luckynekoaws titik bet putaran mahjong wins3aws tumbling perkalian mahjong awsbetaws investasi rtp scatter mahjong1aws kronologi scatter hitam wins3aws observasi luckyneko starlight princessaws scatter pertama wins1 viralaws sinkronisasi naga emas mahjongaws rtp tinggi scatter mahjong wins2aws scatter hitam rtp jam mahjongaws spin biasa strategi mahjong winsaws teknik spam spin mahjongaws tempo spin cepat mahjong waysdekonstruksi mekanik scatter hitam mahjong ways akumulasi tinggimanajemen finansial terpadu dinamika putaran mahjong winsevolusi algoritma mahjong ways 2 arena ketangkasan digital 2026analisis sinkronisasi energi multiplier starlight princess fase akumulasirekonstruksi mekanik multiplier sugar rush 1000 konsistensi hasilintegrasi narasi budaya multiplier gates of gatot kaca strategi digitalmetodologi pemetaan roda keempat aztec gems peluang transisidekonstruksi mekanik tumble multiplier sweet bonanza akumulasi terstrukturanalisis volatilitas sticky wild wild west gold stabilitas sesiharmonisasi ekspansi simbol koi gate ketahanan saldo ritme bermainefektivitas multiplier berjenjang lucky neko pertumbuhan hasilkajian teknik hold and spin great rhino megaways capaian finansialanalisis struktur peluang buffalo king algoritma komputasimekanisme sticky wild multiplier the dog house stabilitas hasilimplementasi strategi hammer multiplier power of thor ritme akumulasie4 formula stabil dengan evaluasi rtp berkalae4 manajemen saldo profesional dalam mahjong wins 3e4 mental tangguh ala atlet olimpiade untuk scatter hitam mahjong wins 2e4 metode main disiplin dengan rtp stabil paling dicarie4 mindset juara dan pola main konsisten mahjong wins 2e4 optimasi hasil dengan strategi data drivene4 pendekatan modern mahjong wins berbasis statistike4 pendekatan terstruktur mengikuti irama sistemaws grid rtp mahjongaws logika matematika mahjongaws logika strategi mahjongaws pengelolaan modal mahjongaws perubahan alur mahjongaws sinkronisasi simbol mahjongaws strategi rahasia mahjongaws tempo respon mahjongaws variasi pola mahjongaws wild momentum mahjongaws adaptasi transisi mahjongaws analisis keputusan mahjongaws analisis retrigger mahjongaws deteksi suasana mahjongaws pembaruan sistem mahjongaws perubahan tempo mahjongaws target awal mahjongaws tips statistik mahjongaws transisi fase mahjongaws wild emas mahjongskema putaran aman mahjong wins 2 manajemen dana konsistenkajian struktural mahjong wins 3 konfigurasi mekanik februarisignifikansi simbol kunci fase awal sesi potensi hasilrespon adaptif fluktuasi energi grid mahjong ways durasi bermainpentingnya kontrol diri pergerakan fluktuatif mahjong wayskonvergensi multiplier volatilitas mahjong ways fase kritispanduan menjadi penguasa mahjong ways 2 pemahaman algoritmaimplementasi pola terarah kenyamanan keuntungan strategi digitaltips trik konsistensi mahjong ways analisis data transisi gridstrategi penguasaan pola simbol scatter wild mahjong wins 2konsep mekanisme mahjong ways stabilitas tempo ketahanan saldolangkah cerdas optimasi putaran mahjong ways nilai balikanstrategi menyusun kombinasi simbol mahjong pola acakcara terbaru akumulasi hasil besar mahjong ways strategi viralstabilitas pola mahjong ways transisi grid terjagaaws atur sesi ritme wins3aws desain antarmuka ways2 polaaws mitos malam stabilitas ways2aws pemetaan interaksi simbol ways2aws pengalaman ritme mahjong waysaws peran scatter hitam wins3aws psikologis momen wins3aws strategi fase tenang waysaws transformasi pecah selayar wins3aws volatilitas tinggi wins3 rtpaws adaptasi mahjong pgsoftaws algoritma pragmatic rtpaws analisis intensitas mahjongaws analisis tumble olympusaws evaluasi berulang mahjongaws perhitungan matematis olympus scatteraws perubahan simbol mahjongaws probabilitas lucky neko kucingaws siklus scatter wins3 statistikaws stabilitas mahjong risikoakifvasi scatter hitam alur mahjongmahjong ways profit masuk sistemsaat scatter aktif ritme mahjong winskecepatan scatter mekanik mahjongwild emas katalis performa mahjongefek scatter hitam momen mahjong winsmahjong ways sistem pemicu profitmahjong wins menyala pola dorongan profitpuncak cuan ketika scatter level besarsaat scatter mahjong emas sistem profite4 filosofi mental emas dalam strategi mahjong wins 2e4 formula konsistensi mahjong wins untuk raih target besare4 gaya main disiplin dengan perhitungan rtp terbarue4 kombinasi algoritma dan konsistensi menuju target 34 jutae4 memahami pola rtp mahjong wins 3 secara mendalame4 mengoptimalkan momentum rtp stabil tanpa spekulasiinovasi penyesuaian pola indikator balikan akumulasi signifikantransformasi hasil mahjong ways modal usaha kebun sawitanalisis peran ritme stabil pengalaman interaktif arena digitalsoliditas struktur sistem mahjong ways 2 stabil 2026analisis dinamika ritme kendali performa stabilitas psikologismetode integrasi pola login konsisten target 35 jutakonstruksi interpretasi sistem mahjong ways 2 hiburan digitaladaptasi gaya bermain mahjong ways kontrol hasil optimalcara pemain menyusun ritme putaran efektif digitalteknik membaca momentum algoritma keputusan strategisrahasia pemain harian sukses pola terarah indikator balikanefektivitas adaptasi strategi ritme stabil keberlanjutan sesirangkuman analitis gates of olympus teknik eskalasi performarahasia keberhasilan mahjong ways implementasi teknik terbarupendekatan penilaian kinerja mahjong wins 3 hiburan digitalaws algoritma rtp jam malamaws analisa rtp live wins3aws intensitas wild ways2 konsistenaws mahjong favorit pemain baruaws pola naga emas waysaws pola scatter berjejer wins3aws scatter berlapis ways2aws scatter merah legendaris pgsoftaws strategi spam spin terstrukturaws versi nyata mahjong waysaws harmonisasi ritme mahjong wild2aws penyesuaian strategi tren rtpaws sistem spin sederhana ways2aws tempo spin bertingkat mahjongaws teori permainan investasi emasaws update ai scatter mahjongaws update fitur rahasia pgsoftaws volatilitas awal bulan mahjongaws waktu strategis mahjong waysaws wellness fokus mahjong harianoke bukan instan scatter wild mahjong waysoke mahjong wins waktu mandek scatter hitamoke ada nuansa mahjong ways scatter wildoke waktu seolah berhenti scatter hitamoke waktu terus berlalu scatter hitam mahjongmahjong wins keluar zona scatter hitamketidakacakan mahjong ways scattersaat scatter hitam lebih keras mahjong winspermainan biasa menjadi arena mahjongmahjong ways dinamika scatter wild putaranputaran simbol mahjong ways scatter mulaimahjong wins serius ketika scatter mengaturmahjong wins memasuki fase scatter wild biasaketika scatter mahjong wins bisa dibacabatas scatter hitam berkuasa di mahjonge4 fokus dan konsistensi mahjong wins 2 menuju scatter hitame4 kesalahan fatal pemain mahjong wins terlalu agresif tanpa ritmee4 mengatur timing spin mahjong wins agar bonus lebih mudah terbukae4 metode aman berbasis data dan rtp updatee4 pendekatan konsisten dan analitis mahjong winse4 pendekatan terukur mahjong wins dengan pola stabile4 pola main disiplin dengan analisis angkae4 rahasia konsisten 23 juta berkat evaluasi datae4 strategi aman berbasis rtp terbaru menuju 33 jutastudi periodik rasio simbol bernilai tinggi mahjong ways 2 durasi sesiimplementasi pola aman simbol wild target finansial 40 jutadialektika intuisi logika struktur mahjong wins 3 inovasi hiburananalisis dekonstruksi pola strategis mahjong ways akumulasi hasilimplementasi formasi simbol terpadu mahjong ways efisiensi sesistudi komparatif dinamika pola mahjong ways indikator balikanrekonstruksi strategi pemain ahli algoritma mahjong waysmetodologi sinkronisasi simbol grid mahjong ways akumulasi nilaiinterpretasi teknis formasi pola mahjong ways keputusan strategiskajian profesional pola transisi scatter mahjong ways konsistensianalisis algoritma capaian finansial pola terstruktur mahjong wayssinergi kalkulasi probabilitas pola visual mahjong ways strategidekoding arsitektur mekanik mahjong ways korelasi pola stabilitasdinamika awal scatter wild mahjong ways 2 strategi totalstrategi pemain menata ritme konsistensi putaran digitalmahjong wins sikap pasif scatter utamasaat waktu terasa scatter mahjongputaran demi scatter hitam segalanyamahjong ways ritme scatter wild menyatumahjong ways lebih lega scatter wildscatter wild mahjong ways setiap putaranmahjong wins arah scatter hitam putaranketegangan terbangun menjadi scatter hitambukan sekadar simbol scatter mahjong waysbukan keajaiban mahjong wins scatter hitamaws evaluasi teknis mahjong wins3aws momentum mahjong ways2 spinaws algoritma dinamis mahjong ways2aws spin progresif mahjong ways3aws strategi wild blackscatter ways2aws fase mahjong wins3 simbolaws efektif scatter hitam wins3aws target bertahap rtp mahjongaws data rtp adaptasi algoritmaaws inovasi pgsoft scatter adaptifAWSBETe4 cara membaca data rtp mahjong wins secara profesionale4 cara membaca rtp mahjong wins untuk target 30 jutae4 cara mengatur saldo di mahjong wins 3 tanpa tekanane4 disiplin finansial mahjong wins 3 untuk hasil konsistene4 disiplin ketat jadi kunci maksimalkan rtpe4 disiplin ketat mahjong wins 2 untuk peluang scatter maksimale4 fakta mengejutkan rtp mahjong wins tempo main lebih penting dari kecepatane4 analisis pola konsisten mahjong wins menuju hasil maksimale4 analisis pola mahjong wins dampak kecepatan spin terhadap peluang bonuse4 analisis pola sistem untuk hasil lebih optimale4 analisis profesional mahjong wins untuk target puluhan jutae4 analisis statistik mahjong wins untuk hasil lebih optimale4 cara cermat optimalkan rtp terbarue4 cara kerja algoritma rtp mahjong wins 3 dan strateginyaaudit sistemik performa mahjong ways dinamika arus mekanik virtualmetodologi bermain santai rasio pengembalian efektif target 65 jutakriptoanalisis struktur grid mahjong wins 3 dekoding dinamika sistemmanajemen arus kas internal arena digital capaian 65 jutaarsitektur strategi anatomis mahjong wins 3 probabilitas scatter hitamproyeksi stabilitas algoritma mahjong ways 2 hiburan digital 2026signifikansi formasi simbol awal sesi pemandu strategi pemain ahliefektivitas disiplin teknis algoritma sistem akumulasi 34 jutanavigasi alur terarah rasio pengembalian sistem target 90 jutaanalisis tren strategi santai viral target 22 juta efisienaws ekonomi digital probabilitas scatteraws evolusi mahjong digital 2026aws formulasi transisi grid rtpaws ide turbo spin fokusaws konsistensi mahjong hujan scatteraws matematika peluang update rtpaws panduan visual simbol mahjongaws plot twist scatter hitamaws review putaran malam mahjongaws strategi modal umkm mahjongaws algoritma energi acak mahjongaws antisipasi perubahan putaran mahjongaws dasar keputusan alur mahjong waysaws evaluasi momen mahjong winsaws fleksibilitas versus rtp mahjong winsaws konsistensi saldo mahjong waysaws membaca pergerakan sistem mahjongaws menafsirkan perubahan sistem mahjongaws teknis mahjong ways terbaruaws volatilitas mahjong ways 2026aws algoritma profit wisata viralaws analisis scatter hitam mahjongaws atur ritme putaran mahjongaws kecepatan spin fokus keputusanaws panduan fase mahjong waysanalisis psikologi kontrol emosi kecepatan putaranstudi perilaku strategis momentum ritme visualdisiplin teknis fluktuasi indikator balikan strategi digitalevaluasi stabilitas mahjong ways 2 pembaruan algoritmaintegrasi logika komputasi intuisi strategis arena ketangkasanproyeksi analitis evolusi mekanik permainan tema asiakalibrasi prediksi data historis momentum scatter hitaminterpretasi teknis formasi simbol mahjong wins 3 strategi datastrategi akumulasi 75 juta indikator balikan mahjong ways 2 stabilmetafisika simbol wild ekosistem digital adaptabilitas intuisi strategise3 ritme seimbang mahjong ways 2 jadi kodee3 ritme stabil mahjong ways 2 dan mentale3 ritme stabil mahjong ways 2 menjadi sinyale4 struktur evaluasi algoritma rtp sebagai fondasi strategi bermain mahjong ways 2scatter wild mekanik mahjong waysputaran mahjong wins hidup efek berlapismomentum kemenangan brutal scatter mahjongketika scatter hadir alur putaran mahjongefek berantai scatter hitam mahjongscatter hitam mahjong pemicu cuan instansaat scatter kombinasi mesin cuanscatter wild emas cuan terus naikperpaduan fitur mahjong ways arus jepemahjong wins arena profit scatter hitame4 rtp dan disiplin bermain kombinasi senyap penghasil kemenangan besare4 saat algoritma bekerja rtp tinggi dan strategi sabar yang berbuah cuan besare4 stabilitas spin mahjong ways 2 menjadi latar scatter emas menunggu titik gerake4 strategi berbasis rtp dari perhitungan dingin ke ledakan saldoe4 strategi konsisten mahjong ways 2 menuju scatter hitam terinspirasi mental juara olimpiade musim dingin 2026e4 strategi presisi ala olimpiade musim dingin 2026 terpantul dalam pola mahjong ways 2e4 struktur analisis psikologi pengguna terhadap evolusi pola visual mahjong ways 2e4 studi stratifikasi kognitif pengguna dalam menghadapi variasi algoritma mahjong ways 2e4 tanpa hoki berlebihan rtp dan disiplin ketat mengantar cuan gedee4 terbongkar algoritma rtp yang diam diam mengantar kemenangan puluhan jutamahjong menampilkan performa maksimal scattermomentum spin drastis scatter hitam cuanputaran menggila ketika scatter cuansaat scatter mahjong menjadi mesinscatter wild emas pemicu jepe mahjongkombinasi simbol mendadak scatter hitaminteraksi simbol tinggi emas mahjong waysperpaduan simbol drastis scatter mahjongsaat wild emas aktif mahjong konsistenscatter hitam mesin simbol menguatkanjalur mahjong ways tajam scatter wildscatter wild datang jalur mahjong waysdari putaran ledakan scatter mahjong winsketegangan mahjong wins scatter hitamketika mahjong wins scatter hitam bergerakdari membuat ledakan gerak scatter hitamdiam bukan akhir mahjong wins scatter hitammahjong wins seolah scatter hitam stabilruang kosong aktif mahjong ways dibacascatter wild mengisi ritme mahjong wayspenggabungan fitur unggulan mahjong scatterkombinasi scatter hitam muncul profitscatter titik balik mahjong mengganaskolaborasi scatter wild emas mahjongketegangan melonjak scatter utama perkalianbukan instan scatter wild mahjong waysmahjong wins waktu mandek scatter hitamada nuansa mahjong ways scatter wildwaktu seolah berhenti scatter hitamwaktu terus berlalu scatter hitam mahjongaws alur full scatter hitam mahjongaws momen krusial super scatter mahjongaws panduan perubahan pgsoft 2026aws peluang ritme mahjong wins3aws penyesuaian strategi mahjong waysaws persamaan mekanisme mahjong aztecaws perspektif bermain mahjong pgsoftaws ritme malam mahjong waysaws teknik olympus mahjong wins2aws urutan simbol mahjong wins3ditengah konsisten mahjong kejutanketika naga emas bergerak scatter wildmahjong wins terlihat jinak di scattersaat semua aman scatter wild mahjongketika semua tampak di mahjong winsfitur mahjong ways mesin scatter emassaat scatter mahjong profit setiap hariscatter wild katalis pemicu kemenanganketika scatter mahjong mode maksimalseluruh aksi mencapai puncak scatter hitammomentum kemenangan tercipta fitur mahjongputaran mahjong wins arena cuan efeksetiap kemunculan arah baru spin mahjongsinergi mahjong scatter jepe wild emasketika memimpin putaran awal tanpa batasmahjong wins mesin profit fantastiskekuatan scatter wild mahjong membuka jalankombinasi wild mahjong utama kemananganputaran menggila saat tercipta mahjongpemain hujan profit jalur tanpa hentiepistemologi probabilitas mahjong ways 2 fenomenologi sistemvalidasi indikator balikan waktu bermain profesionaltransformasi data indikator balikan pgsoft amplitudo hasilanalisis volatilitas wild mahjong ways 2 stabilitas alurmetodologi eskalasi nilai real time indikator sistemframework pola sekuensial mahjong wins 3 transisi algoritmastrategi adaptif probabilitas arena hiburan virtualsignifikansi scatter hitam beruntun high return mahjong waysdekonstruksi wild merah mahjong wins 3 distribusi simbolteori keacakan terstruktur simbol bernilai tinggiMPOGALAXYABC1131 Bandar Slot TogelAbc1131 Slot Mpo Toto TogelABC1131 - MPO SLOTABC1131asiaklubmacauklubpondok88garuda76asiawin189asiawin189aAwsbetcincinbetsitus cincinbet1parisklubheylink macauklubheylink asiaklubheylink hksbetheylink kapten76heylink mpoxoheylink garuda76heylink pondok88viral asiaklubviral macauklubviral garuda76viral pondok88mpoxlASLI777rtp mpoxoabc1131 slot viral