ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
درس هايي از قرآن

تاريخ پخش   ::  1380/4/28بايگاني سالانه - 1380
  
 
قابل توجه کاربران محترم:
برنامه درسهایی از قرآن، پس از ضبط پیاده می شود و به جهت حفظ امانت، متن کامل آن در سایت قرار می گیرد، اما همواره بخش هایی از برنامه به جهت محدودیت زمان و رعایت حال مخاطبان، از تلویزیون پخش نمی گردد، آنچه به عنوان برنامه ی درسهایی از قرآن قابل استناد است، آن چیزی است که از تلویزیون پخش می گردد و در فایل صوتی برنامه قابل دسترسی می باشد.

بسم الله الرحمن الرحیم
الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی
سوره حجرات را تفسیر می کردیم که جزء 26 قرآن است و اسمش هم سوره آداب است و خیلی آیات و درسهای مهمی در آن است یه آیه‌ای است که ما در دو جلسه صحبت کرده‌ایم، در این جلسه هم بناست یه مقداری صحبت کنیم. پس موضوع بحث: سوره حجرات(إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا) حجرات(6)
(إِنْ): اگر(جاءَكُمْ) به سراغ شما آمد(فاسِقٌ)فاسقی به سراغ شما آمد و یه خبر مهمی داد زود باور نباشید تحقیق کنید یه قصه ای دارد که در جلسات قبل گفته‌ام که: یه کسی آمد به پیغمبر گفت فلان مردم می خواهند بجنگند، در حالیکه آمده بودند به استقبال او، فکر کرد آمده‌اند او را گرفته و بکشند، برگشت خبر خراب داد مردم تحریک شدند نزدیک بود درگیری پیش‌اید، آیه نازل شد که: این آقایی که این خبر را داده فاسق است تحقیق کنید، زود باور نباشید. این آیه می خواهد بگوید زودباور نباشید. در کشور ما و در هر کشور دیگر چقدر افراد، چه فتنه هایی را به وجود آورده‌اند برای اینکه آدمهای زودباوری بودند یه چیزی گفته‌اند داغ شده بعد هم معلوم شده که دروغ بوده در دو جلسه صحبت کرده‌ایم در اینجا حالا می¬خواهیم یه مقداری باز صحبت کنیم.
یکی مسئله اینکه فاسق کیست؟
« فسق » یعنی خروج از مرز « فَسَقَ » یعنی خارج شد، کسیکه از مدار توحید و مدار تقوا خارج شد می‌گویند: « فَسَقَ » خارج شد، کسیکه مرتکب گناه بزرگ شود. گناه کبیره، کلمه و واژه «فسق و فاسق» یفسقون، فاسقین، حدود 54 بار در قرآن آمده و موارد فسق را هم معین کرده.
فاسق کیست؟ گاهی از نظر فکری انحراف دارد، منحرفان فکری، قرآن میفرماید:(إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقینَ) نمل(12)فرعون و فرعونیان فاسق بودند. چون عوض پرستش خدا پرستش فرعون می کردند، از نظر فکر عقیده‌شان منحرف بود مثل فرعون «(إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقینَ)این درباره انحراف فکری.
گاهی آدمهای دورو، زبان یه چیزی می گوید و در دل چیز دیگر منافق دورو قرآن به اینها گفته «فاسقین»(إِنَّ الْمُنافِقینَ هُمُ الْفاسِقُونَ)توبه(67)آدمهای دو چهره فاسقند، نفاق، افرادی که دو چهره هستند گاهی در مورد کسانی قضاوت به ناحق می کنند: قاضی است به ناحق قضاوت می کند که قرآن میفرماید: (مَنْ لَمْ یَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ)مائده(47) اگر قاضی به قانون الهی قضاوت نکند فاسق است. قضاوت و داوری به ناحق: (مَنْ لَمْ یَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ) اگر کسی به آنچه خدا حکم کرده قضاوت نکند فاسق است. کسانی که امر به معروف و نهی از منکر نمی کنند: رها کردن امر به معروف و نهی از منکر. این هم قرآن می گوید: فسق، انسان می بیند این خلاق می کند می گوید به ما چه آدمهای بی تفاوت، بی تعهد، بی خیال، می زننش، به ما چه بزننش، اصلاً غم ندارد یه کسی افتاد بیافتد به ما چه پا خواهدشد فلانی درس نمی خواند، خواست بخواند یا نخواند، بابا آبِ نمک می ریزد پای درخت این بقّال، این لبنیّاتی آب نمک شور است درخت خشک می شود، بما چه، شهرداری بیاید جلویش را بگیرد، آقا دوبله پارک کرده به ما چه، پلیس جلویش را بگیرد، اصلاً هر چی می بیند، می گوید به ما چه، این هم فاسق است، آدمهای بی خیال، بی سوز، بی تعهد.
حیله گر، خداوند به حیله گر هم گفته فاسق، قرآن به یهودی‌ها گفته بود شنبه ماهی نگیرید آن وقت شنبه ماهی‌ها می آمدند احساس آزادی می کردند، اینها دهنشان پر از آب می شد، آمدند کنار رودخانه حوضچه درست کردند، از این رودخانه سوراخ درست کردند به حوضچه آب با ماهی می آمد توی حوضچه درب سوراخ را می گرفتند ماهی توی حوضچه گیر می کرد یکشنبه می گرفتند این قصه توی قرآن هست که ما به اینها گفتیم ماهی نگیرید کلک زدند، الآن هم بعضی افراد که می خواهند ربا بخورند، سود و صرفه بخورند یه همچنین کاری می کنند: مثلاً می گویند یک میلیون می دهیم ماهی چهل هزار تومان، پنجاه تومان، کمتر، بیشتر، بعد وقتی می خواهد بگیرد می گوید: من این قوطی کبریت را به چهل هزار تومان می فروشم کلکهاست دیگه، نه خیر حلال نمی شود من دیروز هم یک مثالهایی زدم با این الفاظ حرام خدا حلال نمی شود، البته حالا راههای شرعی هم هست، منتهی کلک هم هست این را از فقها بپرسید از من نپرسید. می شود یک راههایی را انجام داد، آدم مثلاً می خواهد روزه‌اش را بخورد، عرض کنم خدمت جنابعالی که می تواند سوار ماشین شود برود بیست و چهار کیلومتر بیرون شهر روزه‌اش را بخورد و برگردد، این مقدار چون رفتی بیرون شهر می شوی مسافر، مسافر می تواند روزه‌اش را بخورد، سحری نخورده بیدار شده می بیند حالا تا شوم خیلی راه است نمی تواند تحمّل کند، از آنور هم باید روزه بگیرد هیچی یه ماشین سوار می شود می رود 24 کیلومتری اونجا یک لیوان آب می خورد و برمی گردد. برگشت روزه‌اش را می خورد.
یعنی ما یه راههایی داریم که آدم گیر کرد، در اسلام بن بست وجود ندارد، راه هست اما فرق است بین راههایی که اسلام گفته با کارهایی که خودمان بهم می بافیم. خلاصه‌اش به یهودی‌ها می گوید: اینها حیله کردند به اینها هم قرآن کلمه «فاسق» گفته است.
 به انحرافات جنسی هم «فسق» گفته، همجنس بازی، لواط، قوم لوط اهل لواط بودند، خداوند گفته فاسق آیاتش هم هست سوره عنکبوت آیه 34، انحرافات جنسی فسق گفته شده
نهی از منکر نکنیم(فسق گفته شده) سوره اعراف آیه 165
به تغذیه حرام: قرآن می گوید: گوشت مرده نخورید، حرام است بر شما گوشت مرده، خوک حرام است چی حرام است. بعد می گوید: تغذیه حرام هم فسق است.
آقایانی که دیر پیچ تلویزیون را باز کرده‌اند می گویند: قرائتی چی چی می گوید: بسم الله الرحمن الرحیم، دارم می گویم در قرآن از لغتهایی که 54 دفعه بکار رفته کلمه « فسق » است و ما هم می گوئیم فلانی فاسق است، عادل است، عادل چیه فاسق چیه، قرآن به این اعمال گفته «فسق» یک، دو، سه، چهار، داریم می شماریم:
تهمت به زنان پاکدامن: کسی به دختران و زنان پاکدامن تهمت بزند، میفرماید(الَّذینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ)نور(4) «رمی» یعنی پرتاب کردن، تیراندازی را می گویند: (یَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ) محصن با «صاد» نه محسن با « سین » یعنی حصن، دژ یعنی زن پاکدامن، کسی که به زن پاکدامن تهمت بزند، قرآن به این هم گفته فاسق.
البته اینها نمونه‌های فسق است که در قرآن گفته، « فسق » حالا.(إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا) اگر یک فاسقی خبری آورد تحقیق کنید «نبأ» را هم در جلسه قبل تفسیر کردم نگفته: (إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بخبر) «خبر» با «نبأ» فرق می¬کند، خبر هر خبری، خبر است، خبرهای عادی هم خبر است. ولی « نبأ » به خبرهایی می گویند که هم مهم باشد، و هم مفید، خبرهای مهم و مفید را می گویند اگر یه خبر مهم و مفیدی را فاسق آورد، البته چون فاسق است نمی گوید همیشه دروغ می گوید: چون ممکن است انسانهای فاسق راست هم بگویند، منتهی چون سابقه‌شان خراب است، شما تحقیق کنید. حالا: (إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا)فاسق کیست؟ حالا اینجا آقازاده¬ها و دخترخانم¬ها. در روایات داریم: (إِیَّاكَ وَ مُصَاحَبَةَ الْفَاسِق) الكافی ج2 ص 376 با دختر پسر با زن و مرد با کسی که فاسق است رفیق نشوید آدمهایی که گنه کارند باهاشون رفیق نشوید. (فَإِنَّهُ بَائِعُكَ بِأُكْلَةٍ أَوْ أَقَل) تو را با یک لقمه نان می فروشد با فاسق رفیق نشوید، آقا با چه کسی رفیق شویم، یک خط کش برای شما می گویم با این آدمها رفیق بشوید، این خط کش هم از من نیست از اسلام است.
اسلام می فرماید: با هر کسی که می خواهی رفیق بشوی،
1 – اول ببین نماز می خواند یا نه: چون اگر لطف خدا را نادیده بگیرد، در مقابل خدا تشکّر نکند، تو هم هر چه به او خدمت کنی، کسی که تشکّر از خدا نمی کند، تشکّر از خدمات تو هم نخواهد کرد.
2- ببین به پدر و مادرش احترام می گیرد یا نه: اگر دختر و پسری زحمات پدر و مادر را نادیده می گیرد، خدمات رفاقت تو را هم نادیده خواهد گرفت.
3- ببین نسبت به رفقای قبلی وفادار است یا جفاکارکسی که به رفقای قبلی جفا کرده به تو هم جفا خواهد کرد.
با کی رفیق شویم؟ اهل نماز، اهل احترام به پدر و مادر، اهل صفا با رفقای قبلی. این خط کش است، آدمی که نماز نمی خواند به رفقای قبلی‌اش هم نارو زده، نسبت به پدر و مادرش هم گردن کلفت است برای چی با او رفیق می شوی. تو هر چه به او لطف کنی بیش از خدا و پدر و مادر و رفقای قبلی‌اش به او لطف نخواهی کرد او که همه را پایمال کرده تو را هم چهارمی پایمال می کند. طبیعی هم هست.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود: آدم فاسق اگر گواهی داد گواهی‌اش را قبول نکنید. اینها برخوردهای اجتماعی است. یعنی تو جامعه با فاسق چه کنیم. ما یه چیزی داریم می گویند: بایکوت یعنی این را از گردونه حذف كنید، کسی که دارد گردن کلفتی می-کند بایکوتش کنید، 1- با او رفیق نشوید، 2- امضایش را قبول نکنید و گواهی‌اش را قبول نکنید، اگر فاسق است نسبت به فاسق غیبت هم جایز است، منتهی در آن کاری که می کند. مثلاً یه کسی قمارباز است، قمار هم فسق است، شراب هم فسق است، اگر کسی گناهی می کند غیبتش جایز است منتهی در همان گناه، مثلاً اگر یه کسی سیگار می کشد، حالا سیگار فسق نیست، حالا نمی دونم هست یا نیست، حالا به كسی چه که هست یا نیست، شاید هم باشد. چون یعنی به هر حال، اسراف و تبذیر در آن هست، یه مثال روشن‌تر بزنم مثلاً شراب، اگر کسی شراب می خورد نمی توانی بگویی دزد است در همان شراب خوردن می توانی شما غیبتش را بکنی آن هم باز به شرط اینکه علنی شراب بخورد. اگر کسی یواشکی گناه کرد شما حق نداری بیرون آبرویش را بریزی، اما اگر کسی علنی گناه می کند، طوری نیست بهش بگو فلانی، پس غیبت کسی که روبروی مردم انجام می دهد، نسبت به آن گناهی که روبروی مردم انجام می دهد غیبتش جایز است.
خوب حالا ما یه کسی را نمی دونیم فاسق است یا نیست، نشانه فاسق چیست؟
پیامبر اسلام صل الله علیه و آله و سلم(صلوات حضّار) فرمود: نشانه و علامت فاسق چهار چیز است.
1- لغو: چرت و پرت می گوید، اصلاً کارهایش همه‌اش لغو است، کارهای بیهوده.
2- لهو: یک رگِ عیاشی قوی دارد.
3- دشمنی: با همه در ستیز است، خروس جنگی است به همه می پرد، حتی یه الاغ کنار خیابان ایستاده می‌اید برود، آقا چکارش دارد، جنسش جلب است، ناآرام است می‌اید برود سنگ پرت می کند، نمی دونم با ذغال دیوار خانه مردم را سیاه می کند، عکسی است با چاقو چشمش را در می آورد، بابا حالا این کاندیدا شده رأی نیاورده، یا آورده حالا تو دوستش نداری چرا با پاشنه کش چشمهایش را در می آوری اصلاً این حیوان و آدم می رسد به دیوار می رسد، یه نفر را می بیند هلش می دهد، بوق می زند، اصلاً ذاتش شرگراست، گرایش به شرّ دارد.
4- بهتان: این را می بینی فلان کاره، فلان کاره است به هر کس می رسد یه چیزی می گوید، این دزد است مادرش چطور، خواهرش چطور است.
اینها آدمهای فاسقی هستند، پس 1- دهنش چاک ندارد 2- دستش چاک ندارد 3- کارهایش لهو و لعب است. حضرت فرمود: لهو، لغو، دشمنی و تهمت اینها علامت این است که ایشان فاسق است. وقتی فاش شد دیگه رابطه‌ات را قطع کن، و اگر فاسق دعوتت کرد برای مهمانی نرو، ما الآن چقدر دختر و پسر داریم که گول خورده‌اند به خاطر مهمانی‌ها، بیا برویم مهمانی، با یک بستنی با یه پارک با یه فیلم بایه چی. حضرت فرمود: اگر می خواهید بیمه شوید، دعوت فاسق را قبول نکنید. (حدیثش در من لایحضر است)
خوب پس برخورد با فاسق چند تا باشد:
1- حرف که می زند تحقیق کنید 2- دعوت می کند نروید 3- گواهی می دهد قبولش نکنید، یعنی باید جامعه اسلامی افراد فاسق را بایکوت کند.
سؤال: ما بایکوت در اسلام داریم؟
جواب: آیات بایکوت در قرآن زیاد است مثلاً می گوید:(أَعْرِضْ عَنْهُم)مائده(42)ازش اعراض کن، آقا ما یه گناهکار می بینیم حریفش نمی شویم، یه دختر و پسر 13 ساله و یک جوان 16 ساله این گناه می کند من حریفش نمی شوم لااقل وقتی نگاهش می کنی عبوس کن که فکر نکند کار خوبی می کند؟ اگر یه کسی یه کاری می کند هر کس می‌اید رد شود چهره‌اش را درهم می کشد این می فهمد که توی دلها جایگاهی ندارد دست می کشد، اما اگر شما خندیدی، خنده شما، اون را تشویق می کند.
(أَعْرِضْ عَنْهُم) داریم اعراض کن،(لا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً)الكافی ج2ص31گواهی‌اش را قبول نکن، پشت سرش نماز نخوان، حتی داریم منافقین اگر مردند به جنازه‌اش نماز نخوان، سَرِ قبرشان نرو، اینها که می گویم آیه قرآن است سر قبرش نرو آیه‌اش این است: (لا تَقُمْ عَلى‏ قَبْرِهِ)توبه(84)ای پیامبر سر قبرش هم نرو، اینها را از جامعه پرت کن(لا تَقُمْ عَلى‏ قَبْرِهِ وَ لا تُصَلِّ عَلى‏ أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَدا) توبه(84)(لا تُصَلِّ) یعنی نماز نخوان بر جنازه منافق.
پس ما باید برخوردمان جوری باشد که با حرکتمان با برخوردهایمان به عدالت و عدالت خواهان بها بدهیم. و به فسق و به طرفداران فسق برخورد منفی داشته باشیم.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.