ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
تفسیر جزء 30 » سوره هُمَزه
 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‌
 به نام خداوند بخشنده مهربان‌
 «1» وَیْلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ «2» الَّذِى جَمَعَ مَالاً وَ عدَّدَهُ «3» یَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ «4» كَلاَّ لَیُنبَذَنَّ فِى الْحُطَمَةِ «5» وَمَآ أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ «6» نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ «7» الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الأَفْئِدَةِ «8» إِنَّهَا عَلَیْهِم مُّؤْصَدَةٌ «9» فِى عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ
 واى بر هر عیب جوى طعنه زن. آنكه مالى جمع كرد و شماره‌اش كرد. او خیال مى‌كند كه اموالش او را جاودان ساخته است. چنین نیست (كه مى‌پندارد) قطعاً او در (آتش) شكننده‌اى افكنده شود. و تو چه دانى كه (آتش) خورد كننده چیست؟ آتش افروخته الهى، كه بر دلها راه یابد. آن آتش بر آنان فرو بسته شده (و راه گریزى از آن نیست.) در ستونهایى بلند و كشیده.


 نكته‌ها:
 «همزة» از «هَمز» به معناى عیب جویى از طریق چشم و ابرو و اشاره است. «لَمز» عیب جویى با زبان است. حرف (ة) در پایان این دو كلمه براى مبالغه است، نظیر «ضحكة» به معناى كسى كه زیاد مى‌خندد. «حطمة» به معناى خورد كردن و شكستن كامل است. «موصدة» به حفره‌اى گفته مى‌شود كه در كوه ایجاد كنند و درب آن را محكم ببندند.
 منظور از «عمد ممدّدة» (ستون‌هاى بلند و كشیده)، یا میخ‌هاى بلندى است كه اهل عذاب را با آن میخكوب و زندانى مى‌كنند و یا شعله‌هاى عظیم آتش كه همچون ستون‌هاى بلند، كشیده است.
 در لسان قرآن اگر بعد از توجه به خدا به سراغ مال رفتید ارزش است، «قضیت الصّلاة فانتشروا فى الارض وابتغوا...»(277) ولى اگر به جاى یاد خدا به سراغ مال رفتید مورد انتقاد است. «و اذا رأوا تجارة او لهوًا انفضوا...»(278)
 عیب جویى و طعنه به هر شكلى ممنوع و حرام است. غیابى یا حضورى، با زبان یا اشاره، شوخى یا جدى، كوچك یا بزرگ مربوط به كار و صنعت یا آفرینش طبیعت.
 برخى از شمارش اموال خود و به رخ كشیدن آن و سرگرم شدن به آن لذت مى‌بردند و گمان مى‌كنند این ثروت همیشگى است و آنها را براى همیشه در دنیا نگه مى‌دارد و دیگر بیمارى و مرگ به سراغ آنها نمى‌آید. قرآن این دیدگاه را مذمّت كرده و مى‌فرماید: این نگاه، انسان را دوزخى مى‌كند. وگرنه داشتن مال و بهره بردن از آن مذمّتى ندارد.

 پیام‌ها:
 1- یكى از آفات وخطرات ثروت‌اندوزى، تحقیر دیگران است. «همزة لمزة... جمع مالاً و عدده»
 2- مسائل اخلاقى جزء دین است و انسان مؤمن، باید زبان و نگاه خود را كنترل كند. «ویل لكلّ همزة لمزة»
 3- مراقب باشیم فریب دنیا را نخوریم و مغرور نشویم. «یحسب انّ ماله اخلده»
 4- آنان كه به جاى انفاق مال، در فكر جمع و احتكار اموال هستند، منتظر عذاب خُرد كننده قیامت باشند. «جمع مالاً و عدّده... لینبذنّ فى الحطمة»
 5 - نیش‌زبان و طعنه زدن، از گناهان كبیره است، زیرا درباره آن وعده عذاب آمده است. «ویل لكلّ همزة لمزة... لینبذنّ فى الحطمة»
 6- آتشى كه خدا بیفروزد، نه فقط بر جسم، بلكه بر جان و دل مجرمان نفوذ مى‌كند. «نار اللّه الموقدة الّتى تطلع على الافئدة»
 7- فكر بشر از درك حقایق دوزخ و بهشت عاجز است. «و ما ادراك ما الحطمة»
 8 - ستون‌هاى بلند آتش، راه فرار را بر دوزخیان مى‌بندد. «مؤصدة فى عمد ممددة»
 «والحمدللّه ربّ العالمین»
 277) جمعه، 10.
278) جمعه، 11.
صفحه قبل « [صفحه 27]» صفحه بعد


فهرست
سوره نبأسوره نازعاتسوره عبسسوره تكویرسوره انفطارسوره مطفّفینسوره انشقاقسوره بروجسوره طارقسوره اعلىسوره غاشیهسوره فجرسوره بلدسوره شمسسوره لیلسوره ضُحىسوره انشراحسوره تین سوره عَلقسوره قدر سوره بیّنهسوره زلزلهسوره عادیاتسوره قارعهسوره تكاثرسوره عصرسوره هُمَزهسوره فیل سوره قریشسوره ماعونسوره كوثرسوره كافرونسوره نصرسوره مَسدسوره توحیدسوره فَلقسوره ناس